Ah! Qehrimanliq!

Bir milletning heqiqi xaraktiri,u milletning wetini düshmen teripidin ishxal qilinghandin keyin otturigha chiqidu.Her qandaq usta owchi,ow iti gha itni,ow bürkütige bürkütni owlitalmaydu.chünki,ular,öz neslining goshini yimeydu.Owchilar teripidin boyni zenjirlinip beqilip,öz neslini owlashqa selinghan insanlar bilen ow iti,ow bürkütining perqi nime?ow iti bilen ow bürkütining ,qabiliyitibar,qehrimanliq rohi bar,ghururi bar.owchi ulargha muhtaj.ow insanining qabiliyiti yoq,qorqunchaq,ghurursiz.owchigha muhtaj.
Azatliqqa tel’püngen bir milletning rohini nabut qilghuchi eng zeherlik madda-qorqunchaqliqtur.Qorqup yashashning azawi ölümdin yaman.Ghurur, shan-sherep qoghdalmighan yerlerde satqinlarning nesli köpeygen bolidu.Qehrimalar Düshmenning,Qorqunchaqlar qerindishining kikirdigige esilidu.Qehrimanlar yashash üchün emes,yashitish üchün küresh qilidu.Qehrimanlar -yardemchi,qorqunchaqlar-gheywetchi kilidu.Yengi toghqan tong’ghuz öz kuchigini yep kitidu.Yrngi toghqan yolwas,öziningmu,toghulghan kuchiginingmu yeydighan uzuqini adlin teyyarlap qoyghan bolidu.Chünki, birsi tirishchan ,birsi teyyar tap.birsi ghururluq,birsi ghurursiz.Qehrimanlar,bir jemiyetning ümit we shepqitidin tughulidu.kilechekke ümit,bir-birige shepqet tügep ketken jemiyetni ümit,shepqet inirgiyesi bilen teminligüchiler yene qehrimanlar bolidu.Qorqunchaqlarni kechining qarang’ghusigha oxshatsaq,qehrimanlar kündüzning aptiwi demektur.Tarqaqliqning esli menbesi-qorqunchaqliqtur.Düshmen, ming neper qorqunchaqtin emes,bir neper qehrimandin qorqudu.Qehrimanlarning weten üchün jan birish shijaiti- allahning soghisidur.iman bar yürekte qorghuchaqliq,qorqunchqaqliq bar yürekte iman bolmaydu.Qorqunchaqlar,imansizliqlirini,wijdansizliqlirini aqlash üchün qehrimanlarni “telwe”dep eyipleydu.erkinlik yolida birilgen bedellerni,zalim düshmenning qanxorlighidin emes,qehrimanlarning “telwe”ligidin köridu.
Hichkim,özining qorqunchaqlighidinmaxtanmaydu.chünki,qorqunchaqliq eyiptur.
Biraq qorqunchaqlar bahana tapsila qehrimanlarni eyiplesh arqiliq özlirining gunahkar wijdanini rahetlitish üchün tirishidu.qorqmas yürekke ige bolush,tirishchanliq bilen özleshtürgili mbolidighan bilimge oxshimaydu.u,anidin baligha ötidighan iritsiyet amili.Yolwastin-shir,müshüktin-aslan tughulidu.yolwaslar owni özi owlaydu.yashighan taghlarni bashqilarning igelliwelishigha yol qoymaydu.müshük,ömür boyu yaqa-bulunglarda bashqilardin eship qalghanlarni yep jan baqidu.kim bez berse uni xujayin dep bilidu.Ölümning aldida qachqanlar,börining aldida qachqan padigha öxshaydu,ölümni qoghlighanlar,börilerni sür-toqay qilghan yolwasqa oxshaydu.Nadanliq we qorghunchaqliqtin kilip chiqqan bash-bashtaqliq,bezi milletlerning qulluq zenjirige baghlinishigha,bezi milletlerning yuqilishigha sewep boldi.Azat,musteqil yashawatqan milletlerning nurghun qehrimanliri ölgen bolsimu,ularning qehrimanliqliri azat millet bilen barawer yashawatidu.chünki,qehrimanlar ölsimu,qehrimanliq ölmeydu.Insangha yahatni söydürgen eng muhim amil-erkinlik arzusidur.arzuni rialliqqa aylandurush üchün mihnet,bedel lazim.bedel tülenmigen arzuning-uxlighanda körgen tatliq chüshtin ,yaki romantik xiyaldin perqi yoqtur.Düshmen köz yeshi tökkenge yoqalmighinigha oxshash,gheywet-shikayet bilenmu yoqalmaydu.Buwaqlar yiqilmay mengishni üginelmiginige oxshash,meghlup bolmay turup,ghelibe qilishning sirlirini ügengili bolmaydu.yengilmes boksur chimpiyonlirining ghaliplighi-uning minglarche qetim yengilishi,milyunlarche qetim mush yeyishi bedilige kelgen.Milli ghurur,milli qehrimanliq,milli birlik rohidin mehrum milletlerning zulum körishi,kemsitilishi we xarlinishidin aldi bilen u milletning özi jawapkar bolishi lazim.Bir chong millet,esir bir kichik milletke ich aghritip,uni azat qilip qoyghanlighi texi tarixta körülmidi.munqeriz milletning azatlighi,u millet qehrimanlar qushuning shijaitige baghliq.Qorqmas yürek ezimet bolush demek-özini waxitsiz ölümge etip halak bolush digenlik emes.belki,ghaye yolida,qet’i,soghqqan,tewrenmes,sewirchan,mentiqliq bolush,kuch we eqilni urunluq we toghra serip qilish demektur.Erkinlikke telpüngen mezlum millet awangartliri üchün eytqanda,qorqmasliq-peqetla ölümdin,düshmendin,xeyim-xeterdin qorqmasliq depla shüshünilmesligi lazim.eng muhim bolghini,öz millitining ichki qismidik,nadanliq, chechilang’ghuluq,qorqunchaqliq,boshangliq,men-menchilik,anga bolghusi xata cgüshenche,pitne-pasat,wapasizliq,haqaret,hetta süyqesit…lerdin qorqmasliq.ichki mesilelerni hel qilish üchün,tosalghu we jebri-japa ichide ilgirlesh eng merdane qehrimanlargha nisip bolidighan pezilettur.Qehrimanlar, kuch-quwwetni,düshmenge bolghan ghezep-neprettin emes,öz xelqige bolghan söygü-muhebbettin alidu.Insanlarni yaritish allahqa mensup,biraq,tirik insanlarning ölgen rohini tirildürüsh we janlandurush u millet qehrimanlirining ishi.

Közge körünmes tümür qepezler ichide qalghan,huquq,erkinlik we barliq ixtisadi imkanlardin mehrum,rohi chüshken,exlaqi bozulghan,qosaq toyghuzushni bexit dep bilgen,bir-birini azarlashni köngül echish dep hesaplaydighan,pütün bu bexitsizliklerning menbesi bolghan zalimning bir qetimliq tebessumi bilen,ömür boyi chekken azap-uqubetlirini unutup ketken xelqlerningmu qehrimanliri bar.beziler,halsizlinip yiqilghan qehrimanlarning üstige dessep ötüp “qutqazghüchi”körüngen zalimning eteklirini süyüdu.heqiqi qehriman,ene shundaq öz ghururini ayaq asti qilghan largha emes,ularning insani xususiyitini,insani qimmitini yuqatqan tüzüm we bu tüzümni yaratqan zalimlargha nepret qilidu.Qorqunchaqliq we qisqa yoldin katta menpetlerge irishish üchün uburnida uzun olturup sesiq puraqni burni his qilmas bolup qalghanlar, özlirini “eqilliq”hayatning “yoli”ni bilidighan.qehrimanlarni “eqilsiz”, “axmaq” hisaplaydu.chünki,heqiqet görge kömülgen jemiyette,keche kündüzdek,kündüz kechidek shekilge kirgenligini peqetla qehrimanlar küreleydu.Yengilish-meghlup bolush,ölüsh-yoqulush emes.Bir milletni qorshawgha alghan ölüm chembiri tarayghansiri,u millet aniliri shunche köp qehriman perzenit toghushqa bashlaydu.

Padining qotangha solunishi normal ehwal.Taghdiki yolwaslarning qepezlerge solinip,haywanatlar baghchisida körgezmige qoyulishi,qehrimanliqqa qilinghan eng eghir haqarettur.Yolwaslarni uzun zaman ach qoyup,özige bolghan ishenchini,hayatqa bolghan ümidini tamamen yoqutup,muhtaj halgha keltürüp-sirikchilerning oynitishi-qehrimanliqqa qilinghan qebih mesxire.Insanni heyran qalduridighini; sirikchining yolwasni mulayim quzigha aylandurghanlighi emes,belk, yolwasning-aldida turghan xujayin bir penje urushqa berdeshliq birelmeydighan derijide ajiz ikenligini xatirliyelmesligi.wujudidiki kuch-quwetning hich qachan azalmighanlighini his qilalmaslighidur.


M. Azat. 2009.Yaniwar

Menbe:http://www.uyghur-8-4.com/haberler.asp?id=27

“5.Fewral” Weqesidin Keyinki Ghulja Sheheridie Uyghurlarni Ishtin Chiqirish Herkiti We Tereqqiyatlar Heqqide Bezi Pakitlar

Kominist Xitay hökümiti, 1944.yili musteqil sherqi Türkistan bayrighini asminida lepildetken Ili Uyghurliridin 1.qetimliq keng külemlik dolet intiqami 1961-1962-yilliri elinghan idi. GhulJining tülitilgen bedili;100.000 neper Uyghur,Qazaq qatarliq yerlik millet ahalisining sewitler ittipaqigha chiqip kitishke mejbur boushi.Xitaylargha bolghan paydisi;ularning bushalghan oy-zimin,yeza-qishlaqlirigha teximu kop sandiki Xitay kochmenlerni ekilip yerleshtürüshbilen netijilengen.
2.qetimliq dolet teripidin pilanliq intiqam elish herkiti peqetla Uyghurlargha qaritilghan bolup,basturus 1997.yili 2.ayning 4-7.künliri arisida dawamlashti.pajiyening jeryani dunyadiki barliq Uyghur jamaitige melum.
Dolet intiqami peqetla Ghul Ja Uyghurlirini basturush bilenla qalmidi. Ghul Ja shehiride (Sha Gang)ismi bilen qaysi zawottin qnchilik Uyghur ishtin qoghlandi? Bilishni xalisingiz,tüwendiki sanliq melumatlargha diqqet qiling;

1.Ghul Ja sheherlik 1. yung toqumichiliq zawodi-Ili deryasi boyigha jaylashqan.Ili wilayitige qarashliq rayonlardiki qoy yüngini xam matiriyal qilghan bolup,bu zawot 1950.yillirida sewit ittipaqining meblighi,yardimi bilen qurulghan.yip igirish,toqumichiliq,buyaq.. qatarliq bir yürüsh sixlardin terkip tapqan.5000 ishchi ishlewatqan bu zawotta 50.yillarda 99%,60.yillarda 90%,70.yillarda 80%. Zawot taqalghan 2001.yilida bolsa 50% Uyghur,qazaq ishchilar ishleytti.posen(weyran boldi) dep, zawot,ichkirdin kelgen law ben xitaylargha setildi.zawottin chiqirilghan xitay ishchilar dolet teripidin maarip we soda sahasigha urunlashturldi.az bir qismi zawotta qaldi. Uyghur we qazaqlar tamamen ishsiz qaldi.

2.Ghul Ja sherherlik 2. yung –tuqumichiliq zawodi-sheherning Bulaq mehellisi(hazir Chang jiang lu dep xitayche isim qoyup qoydi)ge jaylashqan
Bu zawot 2001.yili posen boldi dep taqaldi 1500 ishchisi bar bu zawottiki 700 din artuq Uyghur,Qazaq ishchi tamamen ishsiz qaldi.zawotni alghan xitay (lao ben)xujayinlar bir qisim istanukni xitaygha yötkep ketti,qalghan qismida 500 etirapida ishchi elip qalghan idi. Amma,bir nepermu milli ishchi yoq.

3.Ghul Ja sheherlik 3. yung-tuqumichiliq zawodi-1987.yili Bayanday yezisigha qurulghan bu zawotta 3000 ishchi ishleytti.2001.yili “posen”dep taqiwetildi.xitay ishchilar tekrar ishqa urunlashturuldi.bu zawottin chiqiriwetilgen 1000 etirapidiki milli ishchilar ishsiz qaldi.bu zawotning zimida kochmen xitaylar üchün yengi binalar selindi. Hazirqi ismi “key fa chüy”.

4.Ghul Ja sheherlil eynek zawodi- 1950.yillarda sheherning üch derwaza mehelliiside,Ros texnikisi bilen qurulghan.bu zawotta eynek,lamouchka,shishe(botolka)… qatarliq mehsulatlar ishlep chiqirilatti.2002.yili zawot taqalghanda 600 etirapida ishchisi bar bolup,70% Uyghur idi.zawot xitay qurlushchilargha setiwetildi.zawotning ziminigha selinghan binalar Ghul Jigha kilip bay bolghan kochmen xitaylargha setiwetildi.400 din artuq Uyghur ishchi ishsiz qaldi.

5.Ghul Ja sheherlik tire-ayaq kiyim zawodi-bu zawot,sheriq mehelliside bolup,1920.yillirining axirlirida meripetperwer Uyghur karhanichi Hüseyin baylar teripidin,üsküneliri Girmaniyedin elip kilinip qurulghan idi.1944.yili Ghul Jida azat “Sherqi Türkistan”doliti qurulghanda,bu zawot,Sherqi Türkistan milli armiyesi üchün ayaq kiyim,kemer,tapancha qelipi… qatarliqlarni ishlep chiqiratti we bu mehsulatlarni bir qanche yil milli armiyemizge heqsiz sogha qilghan idi.zawot 1955.yili dolet igiligige ötküzüwelindi.1999.yili,Girmaniyedin yengi üsküniler ekilip sixlar zamaniwilashturuldi.2003.yili zawot taqalghanda 1000 din artuq ishchisi bar bolup 90% Uyghur ishchilar idi.zawotning üskünliri,Ili oblastliq partikom sikirtari Zhang Go Liang ning tuqqini bolghan He Beilik bir Xitaygha 1 milyun,350 ming yuan ge setiwetildi.alghuchi Xitay, zawotning mashina-üskünlirini He Bei gha yötkep ketti.bir qisim üskünlerni 15 milyun yuan ge setip katta payda alghanlighini Ghul Ja kochilirida sözlep yürüp aghzigha maghzap yighilip qalghan bu xitay,zawot ziminigha bina saldurup, öylerni Xitay kochmenlerge setip,pullarni süpürüp elip He Bei gha tikiwtti.amma, bu zawottin ishtin chiqirilghan 900 din artuq Uyghur ishchi kochilarda ishsiz qaldi.
Insani hemmidin bek echinduridighini shuki;eger bu ziminni,Xitaydin bashqa herqandaq mediniyet düshmini bir millet besiwalghan bolsa idi.1920.yilliri qurulghan bu zawotni bir tarixi miras süpitide saqlap qalghan we sanaet muzisi qilip qoghdap qlghan bular idi.(bu wezipe,wetinimiz azat bolghandin keyin qanchilik maddiwi chiqim kitishidin qet’i nezer emelge ashurulidu.)

6.Li chin tire zawodi-Ghul Ja shehirining Sherq mehellisige jaylashqan bu zawotta 1000 ge yeqin ishchi ishleytti.mutleq köpchiligi Uyghurlar idi.zawot 2000.yili taqaldi.zawotning üskünliri Qazaqistangha setiwetildi. Zawottiki Uyghur ishchilar tamamen ishsiz qaldi.

7.Ghul Ja tire-üchey zawodi-bu zawot Ghul Ja sheherning Ili deryasi boyidiki Aghi mehelliside bolup, 1955.yili Ghul Ja sheherdiki Uyghur baylarning teshebbusi we ularning pay cheki hessisi bilen qurulghan.2000.yili zawot taqalidighan waqitta 700 neper ishchisi bar idi. 70% Uyghur ishchilar idi.ishchilar zawotni özliri birliship setiwelish teshebbusini otturigha qoydi.zawotning Xitay bashlighi Li Ho Ren Uyghur ishchilarni qollidi.oblastliq we sheherlik partikom gha bu mesile üstide köp qetim ishchilarning iltimasini yetküzdi.Oblasliq partikom zawot bashlighi Li Ho Ren ni “bölgünchilik paaliyiti bilen shughullanghan”digen qalpaq bilen prtiyedin qoghlap chiqardi,zawot bashlighiliq wezipisidin elip tashlidi we bu heqtiki partikom qaraini barliq idare-jemiyetke tarqitip,Uyghur ishchilarni qollighan Xitay bashliqlarning aqiweti heqqide bashqilarghimu bir agahlandurush bergen boldi.zawot 3 qisimgha bölüp setildi.tire qismi,yene,Oblastliq partikomning sikirtari Zhang Go Liang ning bir yeqinigha 120 ming yuan ge g
hediye qilindi.üchey ishlesh qismi Si Chuan lik bir Xitaygha setildi.iskilat qismini Nurtay hajim setiwelip iskilat qilip ishletti.Uyghur ishchilar tamamen ishsiz qaldi.

8.Ghul Ja sheherlik “Ghalibiyet” ayaq kiyim zawodi_bu zawot Ghul Ja sheherning könchi mehellisige jaylashqan bolup,1950.yilliri sewit texnikisi we yardimide qurulghan.bu zawotta ishlep chiqirilghan ütük,shiblitlar Sherqi Türkistan miqiyasida alahide mesh’hur bolup,bu zawotning mehsulatigha irishish katta bir ewzellik sanilatti.eyni zamanda,Seyfidin,Burhan.. qatarliqlar,bu zawotta Mao Zedong. Zho In Lay,Zhu DE, Dong Bi O.. qatarliq Xitay dolet rehberlirige bu zawotning Shiblitlirini sogha qilghan.
Zawot taqaldi. 400 din artuq Uyghur ishchi ishsiz qaldi.zawotning orni shexsilerge setiwetildi.

9.Ghul Ja sheherlik moyka-Ili wilayitige tewe nahiye,yeza,yaylaqlardin yunglarni setiwelip,sotqa ayrip,yuyup-pirislep zawotlargha satidighan bir organ bolup,800 din artuq ishchi-xizmetchisining 80% Uyghur idi.Moyka 2000.yili taqaldi.Uyghur ishchilarning hemmisi ishsiz qaldi.moykining ornini 42 aililik yerge bölüp puli bar xitaylargha setiwetti.

10.Ghul Ja sheherlik un zawodi-bu zawot 1950.yilliri sewit texnikisi we yardimi bilen qurulghan bolup,zawot we zawotning qarmighidiki un dukkanlirida 1500 din artuq adem ishleytti Uyghurlar 50% nispetni igelleytti.2000.yili zawot taqiwetildi we ichkiridin eqip kelgen bir Xitaygha setildi. Xitay xujayin 200 etirapida xitay ishchini tekrar ishqa aldi. Birmu Uyghurni ishqa almidi. Bu zawttin chiqiriwetilgen 7500 etirapidiki Uyghur ishchi-xizmetchi tamamen ishsiz qaldi.

11.Ghul Ja sheherlik qeghez zawodi-Ili deryasi boyigha jaylashqan bu zawot 1950.yilliri sewit texnikisi we yardimi bilen qurulghan bolup,400 neper ishchisi bar idi. 2000.yili zawot taqaldi we eqip kilip qalghan bir Xitaygha setiwetildi. Xitay xujayin 100 neper Xitay ishchini elip qelip zawotni ishletti. Uyghurlar tamamen ishsiz qaldi.hazir bu zawotta ishlewatqan birmu Uyghur yoq.

12.Ghul Ja sheherlik qushxana-Ghul Ja sheherning Alte shuar mehelliside bolup 200 neper shitatliq Uyghur qassap isleydighan bu qushxana Ghul Ja shehernila emes,UrumChinimu gosh bilen teminleytti.Qushxanini “ihtiyaj yoq”dep taqap tashlidi.qassaplarni tarqitiwetti.Qushxanining zimini ichkiridin eqip kelgen Xitaylargha setiwetildi.selin’ghan binalarda köchmen xitaylar olturmaqta.

13.Ili Oblasliq qurulush idarisi-Orni Ghul Ja sheherning kök köwrük mehelliside.1000 din artuq ishchi ishleytti.90% ishcisi Uyghur idi.1997.yilqi “5.pewral weqesi”din keyinla xususlashturush bahanisida Uyghur ishchilarni ishtin chiqiriwetti.bu idari,ni kötüre(ching bao) alghan xitaylar parixor xitay emeldarliridin alghan qurulushlar üchün ichkiridin 10.000 din artuq Xitay ishchi ekilip Ghul Ja we etirapida ishletmekte.engir we paskina ishlarda bolsimu ishlep ailisini beqishni arzu qilghan Uyghurlarning hich birsi bu qurulush idarisi teripidin ishqa elinmidi.

14.Ghul Ja sheherlik yimek-ichmek shirkiti(shi fing gung si)-Dolet igiligidiki bu shirkette we qarimighidiki zawot, magizinlarda 1500 din artuq Uyghur ishchi-xizmetchi ishleytti. Xususlashturush bahanisida shirket we qarmighidiki zawot,magizinlar Xitaylargha setiwetildi.Uyghurlarning hemmisi digüdek ishsiz qaldi.

15.Ghul Ja sheherlik bash kiyim zawodi-bu zawot,Ghul Ja sheherning Özbek mehelliside idi.Shepke,doppa,qalpaq,pinjek…qatarliq Uyghur we Qazaqlarning milli kiyim ihtiyaji üchün mal ishlep chiqiratti.200 din artuq ishchisining hemmisi Uyghur,Qazaq qiz-ayalliridin terkip tapqan bolup,en-eniwi milli bash kiyim neqish,nusqilirini ishleshte kespi mahirlar idi.1997.yili “pewral weqesi” din keyin “ihtiyaj yoq”digen bahana bilen zawot taqaldi.ishchilar chiqiriwetildi.zawotning yer-ziminliri Xitay kochmenlerge setiwetildi.

16.Ghul Ja sheherlik kiyim-kechek karxanisi-Ghul Ja sheherning Tesh Tepke mehellisige jaylashqan bu karxana da,Uyghur,Qazaqlarning milli alahidilikke ige kiyim-kicekliri ishlep chiqirilatti.bu karxanida ishlewatqan 400 ishchining hemmisi Uyghur,qazaq xutun-qizliridin terkip tapqan bolup,hemmisi milli qol sen’iti mahirliri idi. “5.pewral weqesi”din keyin “ihtiyaj yoq”dep taqiwetildi.ishchilar tarqitiwetildi. Karxanining ornini bazar meydani qilip özgertip bazarchilargha kiralap berdi.

17.Ghul Ja sheherlik popayka zawodi-bu zawot,sheherning yengi yol kochisida bolup,1950.yillarda sewit texnikisi we yardimi bilen qurulghan.bu zawotta her xil milli alahidilikke ige bolghan popaykilarni ishlep chiqiratti. Ghul Ja qiz-yigitliri we dos-buraderler arisida bir-birige bu zawotning popaykisini hediye qilish adetke aylanghan idi.bu zawotta ishlewatqan 300 din artuq ishchining hemmisi Uyghur,Qazaq xutun-qizliridin terkip tapqan.zawot 2002.yili “ihtiyaj yoq”digen bahana bilen taqaldi.ishchilar tarqitiwetildi.

18.Ghul Ja sheherlik haraq zawodi-Sheherning Sherq mehellisi ge jaylashqan bu zawotta 500 ishchi ishleytti.ishchilarning 70% i Uyghur idi.zawot “5.pewral” weqesidin keyin taqiwetildi.Uyghur ishchilar ishtin heydeldi. Zawot,Xitay ishchilar we “Ili Da Chui”digen mesh’hur marka Bing tiwen haraq zawodigha ötküzüp birildi.

19.Ghul Ja Sheherlik Sirke(ach’chiq su) zawodi-bu zawot Sheherning Xitay baziri digen yeride idi.(bu yer yeqinqi tarixlarda,Uyghurlargha kündilik ishlesh üchün ish izdigen Xitay medikarlarning toplinip turidighan jayi bolghachqa “Xitay baziri” digen nam qoyulup qalghan)_sirke,jang yo,pingtoza… qatarliqlarni ishlep chiqiratti.200 neper ishchisining 95% i Uyghur idi.2002.yili zawot taqiwetildi.ishchilar ishtin chiqirildi.zawt orni miwe-chiwe bazirigha aylanduruldi.

20.Ghul Ja sheherlik xumdan zawodi-sherherning Zayomka digen yerige jaylashqan bu zawotta 500 neper shitatliq ishchi ishleshtin bashqa,u zamanlarda,Ghul Ja sheheride bundaq engir jismani emgek bilen shughullinidighan xitay ishchilar bomighachqa, ishsiz qalghan Uyghurlarmu bu yerde waxitliq qara ishlarda ishep ailisini beqish imkaniyitige ige idi.bezi yaz aylirida 2000-3000 waxitliq ishchi bu zawot üchün kesek tüküp az bolsimu pulgha irishetti.bu zawotta ishligüchilerning 100% i Uyghur idi. “ 5.pewral” weqesidin keyin xususlashturush siyasiti bilen zawot Xitay kochmenlirige biriwetildi.Yengi xujayin(lao ben)ler,Uyghurlarni asta-asta ishtin chiqirip,Xitay ölkilirining yeziliridin ishchilarni ekeldi.bu xumdan zawodida bezi yaz ayliri ishchi sani 10.000 din eship kitidu.bu zawotqa ish üchün iltimas qilip ishqa kireligen birmu Uyghur yoq.

21.Ghul Ja Sheherlik tash yol idarisi-orni Ghul Ja Sheherning Döng mehelle digen yeride bolup,Ghul Ja Sheher we etirapida chong-kichik tash yol,köwrük yasash,rimunit qilish ishlirini qilatti.500 din artuq ishchi ishleytti 95% i Uyghur idi. “5.pewral weqesi”din keyin “xususlashturush” siyasiti bilen parixor Xitay emeldarlirining ichki ölkidin eqip kelgen tuqqanlirigha biriwetildi.Xitay xujayinlar,Uyghur ishchilarni asta-asta ishtin chiqirip tügetti.Orta asya bilen Xitay otturisidiki tijaret we qatnashning tügünige aylanghan Ghul Ja shehri bilen qorghas we bashqa nahiyeler arisida yerlik hökümetler,Bing tüwen,herbi qisimlar…ning chong hejimlik yengi-yengi ishlirini alghanlighi üchün,bezi yilliri ishletken köchmen ishchi sani 50.000 din eship kitidu.biraq uzun yil tash yol,köwrük qurulushlirida ishlep tejirbige ige bolghan usta Uyghur ishchilarmu,bu idarigha tekrar ishqa elinmidi.

Biz ,taqiwetilgen zawot,fapirika,karxanilar ichide 200 neperdin az ishchi ishligelirini we chong tiptiki bolsimu,50% din artuq ishchisi Xitaylardin teshkil tapqanlari bu tizimlikke kirgüzmiduq.
Yuqiridik 21 organdin chiqirilghan Uyghur we qazaq ishchilarning sani 13500 din artuq.her bir ishchi özini qoshqanda 4 kishilik bir ailige baqidu dep hisaplaydighan bolsaq. 54000 nupusning kirim menbesi kisildi digen gep.ishidin ayrilip,yoqsulluq patqighigha ittirilgen bu insanlarning ichide;bezilirining turmush qiyinchilighi tüpeyli er-xutunlarning ayrilip kitishi,bezilirining muhtajliqtin quru-jaylirini setip öy-makansiz qelishi.bezilirining chüshkünliship zeherlik chikimlikke birilip kitishi,eydiz kisilige giriptar bolishi,bezilerning yurtni tashlap chet’ellerge chiqip kitishi,bezilerning milli zulum we tengsizlikke qarshi qoligha qural elishi,tewekkulchiliq herketlirige kirishishi,bezi yashlarning charishizliktin yurt-makanliridin ayrilip,teliyini sinash üchün Xitay ölkilirige kirip yaki jinayetchige,yaki jinayetchilerning qurbanlirigha aylinip kitishi,yashanghan ata-anilarning baqquchisiz,yash-ösmürlerning mektepsiz qelishi,buwaqlarning yiterlik uzuqqa ige bulalmaslighi,yashlarning waxtida öylinelmesligi… Sherqi Türkistanning eng bay we mediniyetlik ahalisi hisaplanghan Ghul Ja Uyghurlirining kündilik hayatigha jiddi tehdit elip kelmekte.

2
Ghul Jida bunchiwala Uyghur,Qazaq ahalisi ishtin chiqiriliptu-de,bu Sheherde hich tereqqiyat bolmidimu?boldi,belki ghayet zor tereqqiyatlar boldi.tereqqiyat nime?paydilanghuchilar kim?
Tüwende,qisqiche bir nech’che misal bireyli;

1990.yilidin keyin Ghul Ja shehiri,Orta asiyaning künsiri eshiwatqan tijari ihtiyajigha jawap biridighan tijari merkezge aylandi.yengi tereqqiyatlar tiz süret bilen yüksilishke bashlidi.Ghul Ja Uyghurliri bu tereqqiyatning chang-tuzanglirini yutushtin bashqa hich bir menpetke irishelmidi we “5.pewral weqesi”partlidi.tereqqiyat texinu tiz ilgirlidi.Uyghur yashlirining jesetliri,ata-anilarning köz yashliri,tul kelin,yetim balilarning dat-peryatliri üstide ormandek yengi binalar yükseldi.men,Uyghurlar eng köp kirip-chiqiwatqan soda saraylirin bir qanche misal birimen;

1.Merkizi soda sariyi(Zhung Yang sichang) Xitay bazirida qurulghan bu bazarda 300 din artuq dükan bar. Öy saymanliri(ja jüi) baziri.bu yerde 1000 din artuq kochmen Xitay, orta asiyagha mal satidu.

2. Yashlar soda sariyi(Ching Niyan sichang)-500 etirapida dukan bar.hemmisi kochmen Xitaylar teripidin setiwelinghan yaki kiralanghan.1000 din artuq köchmen bu yerde ishlep ailisining turmushini qamdaydu.bu yerde Xitaydin kelgen kiyim-kechek setilidu

3. Hilal ay(yüe liyang wen)soda sariyi-orni aydurom yolida bolup,öy saymanliri satidu.1000din artuq köchmen Xitay bu bazarda soda qilidu.

4.Key Fa sda merkizi-Bayanday yolida.(key fa chüi)dep atalghan yengi kochmen Xitaylarni yerleshturiwatqan bu yerdiki soda sariyida mexsus öy dikirasiyon (zhuang shu fin) matiryalliri setilidu xujayin,ishchiliri bolup 5000 xitay ishlimekte.

5.Üch derwaza soda sariyi-bu soda sariyini 2000 etirapida Xitay köchmen ishletmekte.

6.Döng köwrük mehelliside herbi kulupni chong soda sariyi qilip özgertken bolup,bu yerde 500 din artuq dukan bar.mexsus ayaq kiyim setilidu.bu yerde bayliq we ish imkaniyitige irishken 1500 neper köchmen Xitay puxrasi bar.

7.Ili Oblastliq xelq hökümitining 7 qatliq binasi cheqilip,ornigha naxiti heshemetlik soda sariyi selindi we 5000 xitay köchmenge ish imkani yaritildi

8.chine-qacha (tao si)soda sariyi-Yengi hayat mehelliside.300 din artuq dukanda 1500 xitay köchmen chine-qacha setish bilen meshxul.
Ghul Ja shehiride yengi selinghan,100 bilen 30 arisida dukan bolghan soda sariyi 100 din artuq.bularning hemmisini Xitay köchmenler ishlitidu.
Qorghas chigrisida bolsa, yengi selinghan soda sariyi,sada hejimi,ishlewatqan xitay köchmenler sani jehettin Ghol Ja sherherdikidin köp.
“5.pewral weqesi”din keyin Ghul Ja we qorghas ta echilghan soda saraylirida peqetla tijaret bilen shughulliniwatqan köchmen Xitaylarning sani 30.000 din artuq. Ularning ailisini qoshqanda,bir ailide 4 kishi bar dep hesaplisaq,120.000 yengi köchmen Ghul Ja rayonida yashash imkaniyitige erishken bolidu.

3

Beziler oyishi mumkin;Ghul Jida hakimiyet yürgüzüwatqanlar shunchilamu shepqetsiz?Uyghurlargha hich ish imkani bermidimu? Berdi. Ghl Ja Uyghurlirida bolup baqmighan 3 kesipni berdi.Uyghurlargha,Xitaylar teripidin hediye qilinghan 3 yengi kesip Tüwendikilerdur;

1.Rishikchilik(san lu che shu)kespi-1980.yilliring ortturliridin bashlap Sheqi Türkistanning her yiridikige oxshash Ghul Ja shehirigimu 3 chaqliq mepichaq harwa bilen adam tushuydighan rishikchilar peyda bolushqa bashlighan idi.barghansiri köpeygen rishikchilar qushuni “5.pewral weqesi”din keyin,Dolet we bankilarning qollishi ,qeriz birishi bilen taksi elip taksichi bolup ketti.qolida qalghan üch chaqliq harwilirini ezan bahada ishsiz Uyghurlargha satti we ulargha rishikchiliqning “mahariti”ni ügitip qoydi.hazir,merkizi kochilarda taksi heydep kitiwatqan Xitaylarni,arqa kochilarda rishik sörep yügrewatqan Uyghurlarni kürisiz.Xitaylar rishikchi zamanlarda,merkizi kochilardimu reshik qatnishigha yol qoyulatti.Rishikchilik kepsini Uyghurlar ötküzüwalghandin keyin,Sheherlik qatnash saqchiliri,ularning merkizi kochilargha kirishini men’i qildi.Uyghur rishikchilar peqetla arqa kochilardila Rishik söriyeleydu.xilapliq qilghuchilar eghir jazagha uchiraydu.
Sherqi Türkistan jumhuriyitining reis ExmetjanQasimi,1946.yili,teklip bilen Gomindangning xelq qurulteyigha qatnishish üchün Nen Jing gha barghanda Rishik dep atalghan 3 chaqliq harwa bilen ademlerni tushup yürüwatqan ademlerni körgen.Ghul Jigha qaytqandin keyin,Xitay xelqining qanchilik eghir zulum we japa-mushaqet ichide yashaydighanlighini sözlep kilip,Rishikchilarni misal qilip körsetken idi.biraq,50-55.yildin keyin öz ewlatlirining rishik söreydighan ehwalgha chüshüp qelishini hich qachan eqlige keltürüp baqmighan bulghuytti.

2.Yamaqchiliq kespi-möriside ayaq yamash mashinisini kötürüwelip kocha-kochida yürüp ayaq yamaydighan Xitaylarmu 80. yillardin bashlap yamrap ketken idi. “5.pewral weqesi”din keyin dolet we bankilirining yardimi bilen ular qisqa zamanda dukan,ish igisi bolup qaldi. “Ghalibiyet”ayaq keyim zawodidin chiqiriwetilgen Uyghur ustilar we bir munche ishsiz kishiler yamaqchiliq kepsini qilishqa bashlidi.Uyghurlar kocha aylinip yürüp yamaqchiliq qilishqa adetlenmigenligi üchün,yol-kocha boylirida olturup yamaqchiliq qilidu.bir yaqqa qarisingiz ter we chang-tuzang ichide rishik sörewatqan Uyghur yashliri.bir yaqqa qarisingiz,kocha boylirida topa-chang ichide tizilip olturup ötken-kechkenlerning ayaqlirigha telmürüp qarawatqan Uyghur yamaqchiliri.

Xitay ahalisining türmush sewiyisi süret bilen yaxshiliniwatqanlighi üchün,ularning rishikchilarghimu,yamaqchilarghimu ihtiyaji qalmidi.Rishikchilarningmu,yamaqchilarningmu mushtiriliri yenila yoqsul Uyghurlar.

3.tilemchilik kespi-bügünki künde cüme künliri,Ghul Ja Sheherining jami-meschitlir aldigha toplanghan tilemchi sani jami jamaitidinmu kop. “Taranchi”dep atalghan Ili Uyghurliri yurtida tilemchi kürüp baqqan emes.1960.yilliri Xitay ölkiliride acharchiliq apiti yüz birip Ghul Jigha qechip kilip qalghan bichare xitaylar bir müddet tilemchilik qilghan bolsimu,Sheher ahalisi,ularni öyge urunlashturush,kiyim-kechek,yimek-ichmek bilen teminlesh arqiliq qisqa waxit ichide Ghul Jida tulimu eyip hisaplinidighan tilemchilik kespini tügetken.qehetchilik eng eghir bolghan “mediniyet inqilawi” dewridimu Ghul Jida tilemchi mewjut emes idi.Shunga mesh’hur,Ili xelq chaqchaqchisi Hisam akining chaqchaqliri arisida “Ghul Jiliqlar tilemchilikni bimigenchke,tilemchilikke muhtaj qalghanliri “pulung bolsa 10 som birip ture”dep pul soraydu”dep hejiwi qilatti.
Amma,hazir,Ghul Jiliq Uyghur ahalisi ichide top-top “tilemchi”jamaiti barliqqa kelmekte.qerilar,ayalar,balilar,meyipler…muhtaj tilemchi Uyghurlar,özliridin birazla perqi bolghan Uyghurlarning derwaziliri aldida kizip yürüp tilemchilik qilishmaqta.
Ghururluq Ghul Ja Uyghurliri tarixning hich bir dewride bügünki künlerdikidek yoqsul,mezlum,charisiz ehwalda qlmighan idi.

Ishsiz we ashsiz qalghan Ghul Ja Uyghurliri charisizliq ichide,balilirinig kilechegini Xitayche mekteplerde izdeshke bashlidi.bu heqte ikki miasl birimen;
2004.yili.9.ayda Ghul Ja Sheher Aydöng mehellisidiki 10. bashlanghuch mektepke (Uyghur mektiwi) oqughuchi qobul qilishta barliq oqutquchi,mektep rehberlirining seperwerlikke kilishige qarimay,yengi sinipqa tizimlitilghan oqughochi sani 3 neper.
2004.yili 9.ayda Ghul Ja Sheherlik 11. ottura mektep qarmighidiki bashlanghuch(Xitay mektiwi) ning yengi sinipigha tizimlitilghan oqughochi sani 60 neper bolup,47 nepiri Uyghur,13 nepiri Xitay .oqush bashlinip 6 ay ichide 10 neper Xitay oqughochi ata-anisi teripidin elinip,Uyghursiz Xitay mekteplirige yötkep kitildi.bu Xitay tili bilen ders ötülidighan sinipta 50 neper Uyghur, 3 neoer Xitay Oqughochi dersini dawamlashturmaqta.
Bu weziyet,Uyghur balilirining kilechekke qandaq bir mediniyet bilen yitilishi mesiliside jiddi sual ishariti tughdurupla qalmay,nöwette eng köp Uyghur ziyalisigha xizmet imkani yaritiwatqan maarip saheside,Uyghurlarni umumi yüzlük ishsiz qaldurush dolqunining kütürülüsh xewipi…


4
Sherqi Türkistanning bashqa jaylirida Uyghurlarning ehwali qanche hesse engir we pajiyelik.Uyghurlar üchün her yerde ishsizliq,charisizliq.amma,bu zimindiki “tereqqiyat”qa egisihip, ish küchige bolgha ihtiyaj we pul tepish imkanliri toghrisa xitay metbuatliridiki bezi sanliq melumatlargha baqayli;

Xin Hua aginitlighining 2004.yili,9.ayning 24.künidiki xewiride,Sherqi Türkistangha,Xitaydin heryili 600.000 ischi paxta yeghiwelish emgigi üchün kilidighanlighini ilan qildi.2004.yili.9.ayning 20.künidiki “Tengri Tang “tor betide Sheqi Türkistanda her yili 400.000 yengi ish kuchi köpüyüwatqanlighini,ishsizlarnimg sani bir milyundin eship ketkenligi yezilghan.bashqa bir xitay tor betide,bu zimingha her yili özligidin eqip kelgen emgek kuchi sani 30.000 etirapida,ular yilda 10 milyart yuan pul tepip ailelirige ewetidighanlighi yezilghan.

2005.yili.1.ayning 1.künidiki “Xin Jiang geziti”Xitayche sanida Bing Tuan de “2004.yili kishi beshigha toghra kelgen milli daramet 11.780 yuan”ikenligi,Bing Tuan qumandani Zhang Ching Li ning bergen melumatigha asasen yezilghan.yene,1.ayning 2.künidiki “Xoten geziti”Xitayche sanida,”2004.yili Xoten dihqanlirining oturta hisap bilen milli daramiti 980 yuan ge ulashti”dep xoshxewer birilgen.

Xitaylarning resmi hökümet dairliridin birilgen bu sanliq melumatlardin shuni nex kürüwalalaymizki,Sherqi Türkistanda Xitay dihqanlirining yilliq daramiti,Uyghur dihqanliriningkidin 12 hesse artuq.
Sherqi Türkistanni Uyghurlarning köz-yashliri bilen tolghan bir dengiz dep perez qilsaq,imtiyazliq Xitay köchmenliri bu dengizda behuzur üzüp yayrawatqan biliqlargha,hetta lehenglerge oxshaydu.
Xitay hökümiti,Uyghurlarni hich bir zaman özining puxraliri süpitide körmigenligi yuqirqi pakitlardin melum bolup turmaqta.”5.pewral weqesi”ning partlishing sewepchisi we jawapkari xitay hökümiti ikenligi xelqara jemiyet kördi.Uyughur mesilisining xelqaralishishida “5.pewral weqesi” mutleq hel qilghuch rol oynidi.
“5.pewral”rohi demek- qulluqqa qarshi isyan rohi demek.
“5.pewral “rohi demek-erkinlik,azatliq rohi demektur.
“5.pewral”rohi demek yuqutup qoyghan hoquqni,ghururni,shan-sherepni qayturup elish rohi demektur.
Uyghur xelqi “5.pewral”shehitlirini,qehrinamlirini ebidi unutmaydu.
Yolimiz “5.pewral” yolidur!

2005.yili.2.ayning.4-5 küni

Menbe:http://www.uyghur-8-4.com/haberler.asp?id=26

“8.4” WEQESİ WE TARİXİ EHMİYİTİ

M . AZAT

2008.YİLİ,8.AYNİNG 4.KUNİ –UYGHURLARNİNG AZATLİQ KURİSHİDİKİ DEWİR BOLGUCH BİR TARİXİ KUNDUR.BU KUNİ- PUTUN DUNY AXPARAT OTGANLİRİNİNG DİQQİTİ BİRDİNLA UYGHURLARGHA-SHERQİ TURKİSTAN’GHA JELİP QİLİNDİ.BU KUN-TARİXTA KOPLİGEN UYGHUR DOLETLİRİGE PAYTEXİT BOL’GHAN,BUGUN, PİLANLİQ YOQİTİLİWATQAN UYGHUR MİLLİTİNİNG- ENG AXİRQİ MEDİNİYET SİMOWİLİ(XİTAY MEDİNİYİTİNİNG SHEPQETSİZ,UZLUKSİZ VE SHİDDETLİK HUJUMİGHA QARİMAY)SUPİTİDE QED KOTURUP TURİWATQAN QESH’QERDİN; UYGHURLARGHA,XİTAY HAKİMİYİTİGE,DUNYA JAMAETCHİLİGİGE GULDURMAMADEK BİR SİGNAL BERDİ-YENİ TİL YAKİ YEZİQ İSHLETMİGEN BİR XİTAPNAME İLAN QİLİNDİ.

BU HİTAPNAMİNİ KİM DUNYAGHA ELAN QİLDİ? MEZMUNİ NİME?

ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT(UYGHUR QERİNDASHLİRİMDİN SHUNİ OTUNUP SORAYMEN;BU İKKİ NEPER JİHAT GHAZİSİ,MİLLİ QEHRİMANİMİZNİNG İSİMLİRİNİ TİL’GHA ALGHANDA TAHARET ELİP,AGHZİNİZNİ OBDAN CHAYQİWETİP ANDİN EGHİZGHA ELİSHİMİZ WAJİPTUR.CHUNKİ,OLARNİNG İSMİ BİZ UYGHURLAR UCHUN KURANİ-KERİM AYETLİRİGE OX’SHASH ULUGH WE MUBAREKTUR)”2008.YİLİ.8.AYNİNG 4. KUNİ QESH’QER SHEHİRİNİNG SEMEN YOLİDA, XİTAY AZATLİQ ARMİYESİ CHİGRA MUDAPİYE QİSMİNİNG ESKERLİRİGE HUJUM QİLİP 16 ESKER OLDİ.16 ESKER YARALANDİ.”

BU XEWER GULDURMAMADEK QESH’QER ASMİNİDİN DUNTAGHA TARQALDİ.

ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT OZLİRİNİNG YASHLİQ BAHARİNİ,HAYATİNİ PİDA QİLİSH BEDİLİGE UYGHUR MİLLİ AZATLİQ HERKİTİDE YEP-YENGİ BİR DEWİR YARATTİ;



1.DUSHMENNİNG BESİP KİLİSHİNİ KUTUP YATMASTİN,DUSHMENNİNG USTİGE BASTURUP KİLİSH;

“HUJUM QİLİNGHUCHİLARGHA,ZULUMGHA UCHİRİGHANLİGHİ UCHUN (QARSHİLİQ KORSİTİSHKE)RUXSET QİLİNDİ.ALLAH ULARGHA YARDEM BİRİSHKE ELWETTE QADİR.”(HEJ SURESİ 38-39-AYETLER)



İSLAM DİNİ TİNİCHLİQ DİNİ, QURANİ-KERİM,DUNYAGHA TİNİCHLİQ ELİP KELGEN DESTUR.BİRAQ ALLAHTAALA QURANİ-KERİMDE,ZULUMGHA UCHURİGHANLAR UCHUN,ZULUMGHA QARSHİ KURESH QİLSH QA RUXSET QİLDİ.İKKİ NEPER TEQWADAR MUJAHİDİMİZ ALLANİNG RUXSİTİ BİLEN ZULUMGHA QARSHİ KURESHKE ATLANDİ.QASRSHİ CHİQİPLA QALMİDİ;

SHİTLİK MERTİWİSİGE ERİSHİSHTE,WE YAKİ,QARSHİLİQ KORSUTUSH HERKETLİRİDE-MİLLİTİMİZGE,BOLUPMU OT YUREK UYGHUR YASHLİRİGHA JASARET,GHURUR WE İPTİXAR BEGHİSHLAYDİGHAN YOLNİ TALLİDİ.

İLGİRİKİ YİLLARDA KOPLİGEN MUJAHİTLİRİMİZ-AZATLİQ JENGCHİLİRİMİZ DUSHMEN ARMİSİ WE SAQCHİLİRİDİN SİZİLİP QELİP,DUSHMEN KOGHLAP YURUP ZERBE BİRİP,MUJAHİTLİRİMİZ QECHİP YURUP MUDAPİYELİNİP HALAK BOLDİ. YAKİ DUSHMEN KOLİGHA CHUSHUP KETTİ.OLAR XİTAYLAR TERİPİDİN OLUMGE HOKUM QİLİNGHANDA BOLSA XELQİMİZ YUSHURUN KOZ YESHİ TOKTİ,AZAPLANDİ,MEYUSLENDİ

ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT,21.ESRDİKİ UYGHUR MİLLİ QEHRİMANLİGHİNİNG SHANLİQ OLGİSİNİ YARİTİPLA QALMASTİN,UYGHUR MİLLİTİGE,PUKULGEN QEDDİNİ TEKRAR KOTURUSHİ UCHUN TENGRİ TEGHİDEK GHAYET ZOR ,DENİZ-OKİYANLARDEK CHEKSİZ KUCH-QUWET BEGHİSHLİDİ.

BU İKKİ YASH EZİMETNİNG 8.AYNİNG 4.KUNİ XİTAY ESKERLİRİ USTİGE AJAYİP QALTİS JENG MAHARİTİ BİLEN BASTURUP GİRGENLİGİ,JENGNİNG 16 XİTAY ESKİRİNİ OLUMİ,WE 16 SİNİNG YARİLİNİSHİ BİLEN NETİJELENGENLİGİ-AZ WE AJİZ KUCH BİLEN KOP WE KUCH’LUK DUSHMENGE KARSHİ QANDAQ ZERBE BERGİLİ BULİDİGHANLİGHİNİNG(60 YİLLİQ XİTAY ASARİTİ ASTİDİKİ MİLLİ AZATLİQ HERKİTİMİZNİNG) TUNJİ OLGİSİ.



2..AZATLİQ KURİSHİ YOLİDA OLG’GE YARİTİSH



“8.4” WEQESİ MİNGLİGHAN,ONMİNGLİGHAN,HETTA YUZ MİNGLİGHAN KURESHNİ QANDAQ BASHLASHNİ,NİME QİLİSHNİ BİLELMEY GANG’GİRAP TURGHAN UYGHUR YİGİT-QİZLİRİNİ ZİHNİNİ QOYASHTEK ECHİWETTİ.OLAR, XİTAY ESKER,SAQCHİLİRİNİNGMU JENİ OZLİRİNİNG JENİ BİLEN OXSHASHLİGHİNİ,OLTERSE OLİDİGHANLİGHİNİ UGENDİ.BU PİKİR-XİTAYNİNG TENGDASHSİZ HERBİ KUCHİGE,ATOM BOMBİLİRİGHA TAQABİL TURALAYDİGHAN MENİWİ QUDİRET DİMEKTUR.SENİ OLTURUSHKE KELGENLERNİ OLTURUP TURUP OLUSHTİN HEQ’QANİ,YOLLUQ WE SHEREPLİK OLUM YOQ.

WANG LO CHU,SHRQİ TURKİSTANNİ BİR QOTAN,UYGHURLARNİ QOTANGHA SULAN’GHAN PADA,CHUY DANG Wİ Nİ QASSAPLAR GURUPPİSİ,OZİNİ BOLSA QASSAPLARNİNG (LAWBENİ)BASHLİGHİ , DEP CHUSHUNİDU.

QOTANDİKİ QOYLAR İCHİDE, QARSHİLİQ QİLGHAN QOCH’QARLARMU,BESHİNİ İGİP TURGHAN QUZİLARMU,İLGİRİ-AXİRİ QASSAPNİNG QOLİDA JANLİRİDİN AYRİLİDU.UYGHUR MİLLİTİ 60 YİLLİQ ACH’CHİQ TEJİRBE,PAJİYELİK KECHMİSHLERDİN KEYİN SHUNİ İNİQ TUNUP YETTİKİ; BİZ UYGHURLAR BU WETENDE XİTAYLAR BİLEN BİLLE YASHASHNİ XALİSAQMU,XİTAY HAKİMİYİTİ BUNİ QUBUL QİLMAYDU. ULAR,BU ANA WETİNİMİZDE BİZNİ MİLLET SUPİTİDE TAMAMEN YOQ QİLİWETİP PEQETLA XİTAYLARNİNG YASHİSHİNİ XALAYDU WE BU MEQSETNİ EMELGE ASHURİDİGHAN BARLİQ USUL,WASTİLARNİ QOLLANMAQTA.BİZNİ,ERKİNLİK YOLİNİ TALLASHTA QOLİMİZGHA QURAL ELİSHQA XİTAY HAKİMİYİ MEJBURLİDİ.BASHQA CHARİMİZ YOQ. BİZ JİM TURSAQMU OLİMİZ,HERKET QİLSAQMU OLİMİZ. NETİJE OZGERMEYDU.ENG TOGHRA WE NETİJE BİRİDİGHAN YOL,İKKİ NEPER QEH’RİMANİMİZ HAYATİNİ MESH’EL QİLİP KURSİTİP BERGEN MUQEDDES WE SHEREPLİK YOLDUR.



3.ZERBE BİRİSH NİSHANİNİ AYDİNGLASHTURUSH

ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT “8.4” TE BİZGE SHUNİ UGETTİKİ;

XİTAY İSHXALİYETCHİ HAKİMİYİTİNİNG JİNAYET İSHLİGUCHİ QARA KOLİ BOLGHAN QURALLİQ KUCHLİRİGE ZERBE BİRİSH-BİZGE KORSUTİLGEN ENG TOGHRA YOLDUR.

OTKEN YİLLARDA XİTAY TESHWİQAT ORGANLİRİ,BEZİ MUJAHİT GURPPİLİRİNİ, KOCHA AWTOBUSLİRİGHA OXSHASH AMMİWİ SORUNLAR GHA BOMBA QOYDİ DEYDİGHAN TESHWİQATLARNİ TARQATTİ.BU SOZ-CHOCHEKLER UYGHURLARNI MEYUSLENDURGİNİGE OXSHASH,XELQARA JAMAETNİMU,GUNAHSİZ XİTAY XELQİNİMU QAYGHULANDURDİ.

BU İKKİ MİLLİ QEHRİMANİMİZ BOLSA JENGDE ZERBE BİRİSH NİSHANİMİZNİ BELGİLEP BERDİ.XELQİMİZ QEHRİMANLİRİMİZGHA APİRİN OQİDİ,OLAR BİLEN GHURURLANDİ.DUNYA JAMAİTİMU MESİLİNİNG MENBESİNİ MİLLİ ZULUM SİYESİTİNİ SHEPQETSİZ SHEKİLDE YURGUZUWATQAN XİTAY HAKİMİYİTİDE İKENLİGİNİ İPADİLİMEKTE. BU ZİMİNDA UYGHURLAR BİLEN BİLLE YASHAWATQAN SEMİMİ XİTAY PUXRALİRİMU CHET’ELLİK MUXPİRLARGHA UYGHURLARGHA QİLİNGHAN TENGSİZ MUAMİLİDİN SOZ QİLİSHQA BASHLİDİ.BU HADİSİLER İKKİ NEPER SHAN-SHEREP İGİSİ,ALİJANAP,GHAYİLİK QEHRİMANLİRİMİZNİNG TUTQAN YOLİNİNG ENG TOGHRA YOL İKENLİGİNİ İSPATLİMAQTA.

BİZNİNG YOQUTUSH WE WEYRAN QİLİSH NİSHANİMİZ;1.ESKİRİ ORUNLAR.2.SAQCHA WE JASUSLUQ ORGANLİRİ.3.JİNAYETCHİ XİTAY EMELDARLİR.4.XİTAY HAKİMİYİTİ TEREPTE TURUP OZ MİLLİTİNİ YOQUTUSH YOLİDA JİNAYET İSHLEWATQN MİLLİ SATQİNLAR.5.BARLİQ İSTRATİGİYELİK NOQTİLAR…ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT EGER TUTUP QALMAY JENGNİ DAWAMLASHTURGHAN BOLSA İDİ,YUQİRİDA SANAP OTKEN NİSHANLARGHA QARSHİ JENG QİLİDİGHANLİGHİ SHUHBİSİZ İDİ.



4.İMKANİYETSİZLİK İCHİDE İMKANİYET YARITISH.



2008.YİLİ 8.AYNİNG 4.KUNİ OZ İSİMLİRİNİ ALTUN HERİPLER BİLEN YEZİP TARİXQA EBİDİY YADİGAR QALDURGGHAN ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT BİRİ KOKTATCHİ,BİRİ TAKSİ SHOPİRİ.KUNDİLİK TURMUSHİNİ QEDİR-EHWAL QAMDAP KİTİWATQAN İKKİ QAN-QERİNDASH DOS. OLAR MEDİRİSELERDE TELİM ALGHAN DİNİ ZATMU EMES,UNİVİRSİTİT PUTTURGEN ZİYALİMU EMES.YAKİ,XİTAY TURMİSİDA NAHAQ YETİP CHİQQAN,SHEXSİ İNTİQAM TUYGHUSİ BOLGHANLARDİNMU EMES.QARA TİZİMLİKTE İSMİ BOLGHANLARDİNMU EMES.PEQETLA AQ-QARİNİ PERİQ QİLİDİGHAN İKKİ KOZİ,HEQ-HAHAQNİ OLCHEYDİGHAN WİJDANİ,TOGHRA-HATA HEQQİDE YEKUN CHİQİRALAYDİGHAN EQİL-PİKİRİ,BİR İSH TOGHRULUQ QARAR BERGENDE,QARARNİ İJRA QİLİSH JASARİTİGE İGE BOLGHAN QORQMAS YURİGİ BOLGHAN ADETTİKİ SHEXİSLER AHALİSİ.UNUTUL’GHAN,YEKLENGEN,HORLANGHAN MİLYONLİGHAN UYGHUR JAMAİTİNİNG İKKİ NEPER EZASİ.

2008.YİLİ 7.AYNİNG 8.KUNİ QESH’QERDE 10 MİNG NEPERDİN ARTUQ UYGHUR AMMİSİNİ MEJBURİ TUPLAP EKELGEN MEYDANDA DAGH’DUGHİLİQ SOT YİGHİNİ ECHİP ,ABDUWELİ İMİN,MUXTER SETİWALDİ QATARLİQ 5 NEPER UYGHURGHA OLUM JAZASİ,15 NEPER UYGHURGHA MUDDETSİZ QAMAQ JAZASİ BİRİLİSHİ, WE İKKİ NEPER UYGHURNİNG NEX MEYDANDA ETİP OLTURULİSHİ, SHU KUNİ-7.AYNİNG 8.KUNİ URUMCHİDE XİTAY SAQCHİLİRİNİNG BİR OYGE BESİP KİRİP GUNASİZ 5 NEPER UYGHURNİ ETİP OLTURİWETİSHİ,18 NEPER UYGHURNİ QOLGHA ELİSHİ,UZUNDİN BİRİ MİLLİ ZULUMNİ KOTURUSHKE TAQİTİ TAQ BOLUP TURGHAN BU YASHLARNİ AXİRQİ QARARNİ ELİSHQA MEJBUR QİLDİ. QURALİ YOK İDİ,ARQA SEP TEYYARLİQLİRİ UCHUN YİTERLİK PULİ YOQ İDİ.BOMBİLARNİ OYİDE YASİDİ. XİTAY HOKUMİTİGE AİT EX’LET MASHİNİSİNİ XİTEY HUKUMİTİDİN RUXSETSİZ ARİYET ELİP TURDİ WE 8.AYNİNG 4.KUNİ SEHERDE XİTAY ESKERLİRİNİNG USTİGE EZRAİLDEK BESİP KELDİ.NETİJİSİ HEMMİMİZGE MELUM;BİZGE BAYRAM,DUSHMENGE MATEM ELİP KELDİ.(ELBETTE,BU İKKİ MİLLİ QEHRİMANNİNG DUSHMEN QOLİGHA HAYAT CHUSHUP QAL’GHANLİGHİ BİZNİ TULUMU BİARAM QİLMAQTA,ENDİSHİGE SALMAQTA) BİZDE XİTAYGHA QARSHİ QURALLİQ KURESH QİLİSHTİN BASH’QA CHARE QALMİGHANLİGHİNİ CHUSHUNİWATQANLARNİNG SANİ KUNSİRİ KOPEYMEKTE.AMMA,BULARNİNG KOPUNCHİSİ KURAL-YARAQ YOQLİQİDİN,HERBİ TELİM-TERBİYE KORMİGENLİGİNİ BAHANE KİLİSHİDU.OLUMNİ KUTUP TURUSHİDU.BU İKKİ QEHRİMAN ARİMİZDİN XUDDİ XEZİR ELEYKİSLAMGHA OX’SHASH CHİQİP,OZLİRİNİNG HAYATİNİ MAYAK QİLİP YEQİP KURESH YOLİMİZNİ YURUTTİ.KURAL-YARAQSİZ TURUPMU QURALLİQ DUSHMEN’GE QAX’SHATQUCH ZERBE BERGİLİ BOLİDİGHANLİGHİNİ HEMMİMİZGE KORSETTİ.BİZ UYGHURLARDA “HORUNNİNG ESHİ PİSHMAS”DEYDİGHAN XELQ TEMSİLİSİ BAR. TEYYARLİQİ PUTMİGENLER TEYYARLİQİNİ QİLİWERSUN.TEYYARLİQİ YAKİ TURMİGHA KİRİP YATQANDA PUTİDU,YAKİ, BESHİ KESİLGENDE.AMMA,TEYYARLİQİ YOQ TURUPMU,DUSHMENNİNG USTİDİN GHALİP KELGUCHİLERNİNG OLGİSİ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT.



5.AZ WE İX’CHAM GURUPPA TESHKİLLESH.AZ CHİQİM BİLEN,KUCH’LUK DUSHMEN’GE QAX’SHAT’QUCH ZERBE BERİSH.



KELGUSİDİKİ AZAT QESH’QERDE MİLLİ KURESH’NİNG BAYRAQDARLİRİ SUPİTİDE GİGANİT HEYKELLİRİ QED KOTURUP TURUSH SHERİPİGE MUYESSER BOL’GHAN BU İKKİ NEPER MUBAREK ZATLİRİMİZ OZLİRİNİNG EMİLİ TEJİRBİSİ ARQİLİQ JENG QİLİSHİMİZNİNG İSTRATİGİYİSİNİ BELGULEP BERDİ.

YENİ-KİCHİK GURUP BİLEN KOP WE KİLENG’SİZ DUSHMEN KUCHLİRİGHA QAX’SHATQUCH ZEBE BİRİSH.AZ CHİQİM BİLEN ZOR NETİJE QAZİNİSH.

BİZNİNG MUJAHİT GURUP,YAKİ TESHKİLATLİRİMİZNİNG KONA USULİ;ALDİ BİLEN TEBLİG QİLİSH,EZA QOBUL QİLİSH,HERBİ TELİM-TERBİYE BAZİLİRİGHA YOLLASH,DAGH’DUGHA PEYDA QİLİSH,BİR QİSMİ AZ İSH BİLEN ZOR CHİQİM TARTTİ,BİR QİSMİ WETEN SİRTİDA OTMUSHTİKİ HATALİQLARNİ BİR-BİRGE ARTİSH BİLEN BİHUDE KUCH SERİP QİLİSH’SA KOP QİSMİ GHERİPNİNG RAHET,AMMA,ALDİRASH HAYAT QAYNİMİ İCHİDE İRİP KETMEKTE.

ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT-JİHAT QİLİSH UCHUN CHET’ELLERGE CHİQİSHNİNG KİRİGİ YOQLİGHİNİ,BİR,İKKİ YAKİ UCH ADEM BOLGHAN KİCHİK GURUP BİLEN,TESHKİLAT QURMAYMU QALTİS ZEPERLERGE İRİSHKİLİ BOLİDİGHANLİGHİNİ İSPATLİDİ WE BİZ UCHUN OLGE YARATTİ.BU TESHKİLLİNİSH METODİ BARLİQ SHERQİ TURKİSTAN MİQYASİDA TEDBİQ QİLİSHQA ERZİYDU.BUGUNKİ WEZİYET BİZNİ YALGHUZ,YAKİ NAHİYİTİ AZ BİR QANCHE KİSHİLİK GURUP TESHKİLLEP HERKET QİLİSHİMİZGHA MEJBURLAYDU.BUNDAQ QİLİSH, QİLMAQCHİ BOL’GHAN İSHİMİZNİNG BİXTERLİGİ UCHUN İNTAYİN MUHİM.



6.HER BİR HERBİ HERKETTE QET’İ SHEHİT BOLUSH İRADİSİ BİLEN YOL’GHA CHİQİSH



İSTİRATİGİYİDE SHUNİ BİLİSH LAZİMKİ;TEYYARLİGHİ BOL’GHAN BİR ADEM,TEYYARLİQSİZ 100 ADEMGE TAQABİL TURALAYDU.OLUMDİN KORQMİGHAN BİR ADEM,OLUMDİN QORQQN 1000 ADEMGE TAQABİL TURALAYDU.BİZ UYHGURLAR UCHUN EYTQANDA,BUGUN SHERQİ TURKİSTANDA QANAT YAYDURULGHUSİ JENGLERDE;TESHEBBUSKAR BULGHAN,ALDİ BİLEN HERKET QİLGHAN GHELİBE QİLİDU,PASİP MUDAPİYEDE QAL’GHANLAR,DUSHMEN HUJUM QİLMİGHİCHE HERKET QİLMİGHANLAR MEGHLUP BOLUSHQA MEHKUM.

BİR İNSANNİNG HAYATİNİNG ENG AXİRQİ NOQTİSİ OLUMDUR.OLUMDİN QORQMİGHANLAR,DUSHMEN BİLEN JENG QİLİP OLGENLER DİNİMİZDA SHEHİTLİKNİNG ENG YUKSEK MERTİWİSİGE İRİSHİDU, XELQ İCHİDE WE TARİXTA QEH’RİMAN DİGEN OLMES NAMİ QALİDU.1944.YİLİ.8.AYDA GHENİ BATUR NİLQİDA DUSHMENGE QARİSHİ OQ ATTİ.İNQİLAP BASHLANDİ.O BUGUNMU,KELGUSİDİMU UYGHUR XELQİNİNG QELBİDE.2008.YİLİ 8.AYDA ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT QESH’QER SEMEN YOLİDA DUSHMEN ARMİYİSİGE QARİTİP BOMBA ATTİ.YENGİ BİR İNQİLAP MESH’İLİGE OT YAQTİ.MİLLİ AZATLİQ YOLİDA YİP-YENGİ BİR SEHİPE ACHTİ. WETENGE,MİLLETKE BOLGHAN QERZİNİ SHEREP BİLEN ADA QİLDİ.

MEQSETLİRİ, DUSHMEN QOLİGHA SAQ CHUSHMEY SHEHİT BOLUSH İDİ. AMMA TİRİK QOLGHA CHUSHUSH ULARNİNG İRADİSİ TESHİDA EMİLİLESHTİ.OLAR SHU ANDA ,HER QANDAQ İNSAN BALİSİ BERDASHLİQ BİRELMEYDİGHAN EGHİR WE WEH’SHİ TEN JAZASİGHA TARTİLİWATİDU.ALLAH ULARNİNG YARDEMCHİSİ BOLSUN AMİN!BARLİQ AZATLİQ WE ERKİNLİKKE TELPUNGEN UYGHUR XELQİ ULAR UCHUN KİCHE-KUNDUZ DUA-TELEP QİLMAQTA.

EZİZ WETİNİMİZ,MUBAREK DİNİMİZ,ULUGH MİLLİTİMİZ UGHUN QET’İ SHEHİT BOLUSH İRADİSİ BOLGHAN WETEN EWLATLİRİLA JİHAT YOLİNİ TALLİSHİ LAZİM.



7.”KOMİNİSTİK PARTİYE” DEP ATALGHAN JİNAYETCHİLER GUROHİNİ OLUM TESHWİSHİDE QALDURURUSH



“ BİRAW SİLERGE QANCHİLİK CHEQİLGHAN BOLSA,SİLERMU UNİNG’GHA SHUNCHİLİK CHEQİLİNGLAR”(BEQERE SURESİ 194.AYET)



“8.4” WEQESİ SHERQİ TURKİSTANDA WANG LO CHUAN WE ONİNG JİNAYETCHİLER GUROHİ BOLGHAN “CHUY DANG Wİ” Nİ QATTİQ SERASİMGHA SALDİ. OLAR KOP YİLLARDİN BUYAN SUN’İ”MUQİMLİQ”,SUN’İ”İNAQ JEMİYET”TESHWİQATİ BİLEN BEY JİNG Nİ ALDAP KEL’GEN BOLSA, UYGHUR WE BASH’QA YERLİK XELİQNİ “UCH XİL KUCHLERGE ZERBE BİRİSH” BAHANİSİ BİLEN SHİNG SHİ SEY ZAMANİDİN NECH’CHE HESSE ARTUNG QARA TEROR YARATTİ.UYGHURLAR UCHUN EYTQANDA,OZ WETİNİDE SİYASİ JEHETTİN BARLİQ HOQUQLARDİN MEHRUM QELİSH,İXTİSADİ JEHETTE MİLLET SUPİTİDE TEREQQİYAT NİMETLİRİNİNG SİRTİDA QLDURLUPLA QALMASTİN,OTTURA ESİRNİNG QALAQ YEZA HAYATİDA QATMU-QAT CHEMBER İCHİGE SULUNUP QELİSH,DİNİ WE MEDİNİYET JEHETTİKİ EGHİR BESİM,İJTİMAİ JEHETTE BİR NECH’CHE ADEMNİNG BİR YERDE TOPLİSHİP KENG-KUSHADE PARANGLİSHİP OLTURALMASLİGHİ,YUZ MİNGLİGHAN YASH EWLATLİRİMİZNİNG İSHSİZ-PULSİZ QELİSHİ,ENG EGHİR,ENG PASKİNA İSHNİ İSTİGENLERGİMU BU İSHLARNİNG TEGMESLİGİ YİTERLİK ZULUM İDİ.AMMA WANG LO CGUAN BULARNİ YİTERLİK DEP QARİMİDİ.”UCH XİL KUCH”Nİ BAHANA QİLGHAN QAN XUMAR WANG PİR WANG LOCHUAN,ZAWUT-KARXANİLARDA İSHQA URUNLASHTURUSHQA TELMURUP TURGHAN YASHLARNİ TURMİLARGHA TOLDURDİ.XALİSA OLTURDİ,XALİSA URUP-QİYNİDİ, QACHQANLARNİ XUDDİ TAGHDİKİ QECHİWATQAN İGİSİZ YAWAYİ HAYWANLARNİ ATQANDEK ETİP OLTURDİ.SAN-SANAQSİZ UYGHUR ANİLARNİNG KOZ YESHİ YUREKLİRİNİ DAGHLİDİ.

WETİNİMİZNİNG YER USTİ-YER ASTİ BAYLİQLİRİNİ TARİXTA MİSLİ KURİLMİGEN ACH KOZLUK BİLEN BOLANG-TALANG QİLİWATMAQTA,BU BOLANG-TALANG UCHUN YUZ MİNGLİGHAN XİTAY İSHCHİLARNİ SHERQİ TURKİSTANGHA YOTKEP KELMEKTE.AMMA,UYGHUR QİZLİRİGHA BU ZİMİNDA İSH YOQ DEP,WİJDAN LOGHİTİDA “NUMUS”DİGEN SOZ TEPİLMAYDİGHAN İBLİS WANG, YEZA-YEZİDİNİ UYGHUR QİZLİRİNİ TOPLATQUZUP İCHKİ OLKİLERGE YOTKEP ADAM TİJARİTİNİ BASHLİDİ.10 MİLYON XİTAY PUXRASİGHA İSH,ASH-NAN TEPİLGHAN SHERQİ TURKİSTANDA NECCHE ON MİNG,NECHCHE YUZ MİNG UYGHUR QİZİGHA İSH,ASH-NAN TEPİLMİDİ,DİYİSHKE BU MEL’ONLARNİNG QANDAQ YÜUZİ CHİDİDİ?QİSQİSİ,WANG LO CHUAN WE ONİNG JİNAYETCHİLER GUROHİ,UYGHUR XELQİNİ BİR QOTANGHA SULANGHAN İGİSİZ PADA DEP BİLMEKTE İDİ.KOZİGE SİMİZ KORİNGEN QOYNİ NOWET BİLEN OLTURETTİ.HİCH BİRİNİNG AWAZİ CHİQMAYTTİ.BU PADİDİN HİCH’QACHAN ,HETTA NESLİ TUGUGİCHE NARAZİLİQ SADASİNİNG CHİQİSHİGHA İSHENMEYTTİ. BİRAQ,8.AYNİNG.4. KUNİ EZİZANE QESH’QERNİNG SEMEN YOLİDİN “TOXTA QATİLLAR!BİZ PADA EMES,İNSAN”DİGEN SADA YANGRİDİ.BU SADA WANG LO CHUAN WE ONİNG QATİLLİQ GUROHİGHA MENSUP JİNAYETCHİLERNİNG YURİGİNİ MUJUP OTUP,GULDURMAMİDEK HEYWET,CHAQMAQTEK TİZLİK BİLEN PUTUN DUNYAGHA TARQALDİ.UYGHUR MİLLİTİNG YANGRAQ SADASİNİ DOS WE DUSHNGE, PUTUN DUNYAGHA YETKUZGEN HİMALAYA TEGHİDEK GİGANİT QEHRİMANLİRİMİZ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİTKE BARLİQ UYGHUR SHAİRLİRİ 100 YİL MEDİYE OQUSİMU AZLİQ QİLİDU.

BARLİQ DİKTATORLUQ TUZİMİDİKİ DOLET HAKİMİYETLİRİNG BESHİDİKİLERNİNG HEMMİSİ QORQUNCHAQ BOLİDU,OZ HAKİMİYİTİNİ OZ XELQİDİN QOGHDASH UCHUN ARMİYE,SAQCH,JASUSLUQ ORGANLİRİNİ DAWAMLİQ SEPERWER HALETTE TUTUDU.AMMA,OLAR UCHUN OLGEN ADEMNİNG EHMİYİTİ YOQ.QESH’QERDE OLGEN 16 ESKERNİN DEPNE MURASİMİGHA WANG LO CHUAN KİLİPMU QOYMİDİ.BUNİNG HİSAWİNİ SORASH BİZNİNG EMES,ELBETTE XİTAY XELQİNİNG WEZİPİSİ.

GİZİ KELGENDE SHİNİ TEKİTLEP OTUSHKE TOGHRA KİLİDUKİ; WANG LO CHUAN , DOLETNİNG SİYASİ,İXTİSADİ,HERBİ,SAQCHİ,TESHKİLİ,TEXNİLOGİYELİK…KUCH WE İMKANLİRİNİ SEPERWER QİLİP , UYGHUR MİLLİTİNİ OZ WETİNİDE TAMAMEN YOQ QİLİSH PAALİYİTİNİ SUR’ET BİLEN DAWAMLASHTURMAQTA.2.DUNYA URUSHİDA YAWRUPADA YEHUDİLARNİ MİLLET SUPİTİDE QİRGHİN QİLGHAN GİTLER,90.YİLLARDA YOGUSLAWİYENİN TARQİLİSHİ JERYANİDA BOSNALİQ MUSULMANLARNİ MİLLET SUPİTİDE QİRGHİN QİLGHAN MİLOSİWİCH, KARADİCH..LER XELQARA URUSH JİNAYETCHİLİRİ SOTİDA SOTLANDİ.YEQİNDA DİMOKİRATİYELESHKUCHİ XİTAYDA, BİRİNJİ BULUP URUSH JİNAYİYETCHİLİRİ SOTİGHA TAPSHURİLİDİGHAN BASH JİNAYETCHİ WANG LO CHUAN BOLİDU.PEQETLA 7,AYNİNG 8. GUNİ URUMCHİDE XİTAY SAQCHİLİRİ TERİPİDİN OYGE BESİP KİRİP ETİP TASHLANGHAN 5 NEPER UYGHURNİNG OLUM PAKİTİ WANG LO CHUANNİ XELQARA SOTQA ELİP CHİQİSH QA YETİDİGHAN BİR DELİL.WETEN İCHİ WE SİRTİDA WANG LO CHUAN WE ONİNG QATİLLAR GUROHİ SADİR QİLGHAN BU XİLDİKİ JİNAYİ PAKİTLARNİ TOPLASHQA JİDDİ SHEKİLDE KİRİSHİSHİMİZ LAZİM.CHUNKİ,İKKİ NEPER QEHRİMANİMİZ BU TARİXİ WEZİPİNİ BİZGE TAPSHURDİ.



8.AWAM XELQQE ZİYAN YETKUZMESLİK



ALİJANAP PEZİLETKE İGE BU İKKİ NEPER QHRİMANİMİZ ELİP BARGHAN İSTİRATİGİYİLİK JENGDE GERCHE,16 XİTAY ESKİRİ OLUP,16 Sİ YARİLANGAN BOLSİMU,AMMA,BİR NEPERMU AWAM PUXRAGHA ZİYAN YETKUZMİDİ. OLAR ,İNSANPERLİKNİ URUSHNİNG ENG JİDDİ PEYTLİRİDİMU UNUTMİGHAN.BU NOQTA UYGHUR MİLLİ AZATLİQ HERKİTİDE KURESH SEPİDE TURUWATQAN HER BİR REHBER,MUJAHİT,JENGCHİ UCHUN EMEL QİLİSHQA TİGİSHLİK İNTAYİN MUHİM PİRİNSİP. XİTAY HAKİMİYET KUCHLİRİ BİLEN BİGUNA XİTAY XELQİNİ BİR-BİRİDİN AYRİP QARASH İNTAYİN NAZUK MESİLE.GERCHE, WETİNİMİZGE UZLİKSİZ KOCHURULUP KİLİWATQAN XİTAY KOCHMENLİRİ,BİZNİNG MADDİWİ VE MENİWİ MULUKLİRİMİZNİ TALAN-TARACH QİLİSHTA WASTA SUPİTİDE İSHLİTİLGEN BOLSİMU, NEPRET PERDİSİ KOZİMİZNİ KOR QİLİSHQA SEWEP BOLMASLİGHİ KEREK.BİZNİNG, XİTAY KOMİNİST HAKİMİYİTİNİNG BİZGE QİLGHAN ZULİMİNİ DUNYA JAMAETCHİLİGİNİNGLA EMES,BİR MİLYART 300 MİLYONDİN ARTUQ XİTAY XELQİGENMU CHUSHUNİSHİNİ,HİSDASHLİGHİNİ QOLGHA KELTURUSHKE İHTİYAJİMİZ BAR.SHERQİ TURKİSTANNİNG MUSTEQİLLİGHİ,SHERQİ TURKİSTANDA YASHAWATQAN XİTAY MİLLİTİNİ OZ İCHİGE AL’GHAN BARLİQ MİLLETLERNİNG TENG-BARAWELİK İCHİDE BEXİT-SAADETLİK HAYATQA İRİSHİSHNİNG BİRDİN BİR KAPALİTİ İKENLİGİNİ DUNYADİKİ BARLİQ XİTAY MİLLİTİNİNG CHUSHUNİSHİNİ QOLGHA KELTURUSHİMİZ LAZİM.

XİTAY XELQİNİNG ATAGHLİQ YAZGHUCHİLİRİDİN BİRİ,DİMUGİRATİK ZAT LİN BAO HUA 2008.YİL.8.AYNİNG 6.GUNİ “SHİNJİANGLİQ UYGHURLAR QARSHİLİQ KORSUTUSHKE MEJBURLANDİ” SELEWHELİK BİR PARCHE MAQALE ELAN QİLDİ.(新疆维吾尔族人被迫反抗(博讯北京时间2008年8月06日 转载)

LİN BAO HUA EPENDİNİNG BU MAQALİSİ UYGHURLARNİNG YEQİNQİ YİLLARDİN BİRİ”TERORİZİMGHA QARSHİ TURUSH” BAHANİSİ BİLEN HEQ-HOQUQLİRİNİNG QANDAQ AYAQ-ASTİ QİLİNGHANLİGHİ İX’CHAM WE UCHUQ SHEKİLDE PASH QİLİNGHAN UYGHURLARNİNG “TERORİST” EMESLİGİNİ “DOLET TERORİ” UYGHURLARNİ BASTURUWATQANLİGHİ JANLİQ PAKİTLAR BİLEN İPADİLENGEN .XALİGHANLAR BU TOR BETİDİN TEPSİLİ OQUSA BOLİDU.( 《林保华专论》新疆维吾尔族人被迫反抗
(博讯 boxun.com) MEN LİN BAO HUA GHA QİZİQİP BASHQA ESERLİRİNİMU TEPİP OQUSHQA BASHLİDİM.ONİNG 1949年后中国对新疆的统治 “XİTAYNİNG 1949.YİDİN KİEYİN XİN JİANGNİ BASHQURİSHİ” İSİMLİK KİTAWİNİNG TUNJİ JUMLİSİ MUNDAQ BASHLİNİDU “【大纪元8月15日讯】摘要:新疆之所以为"新"，就说明自古以来并不是中国的领土。新疆的历史更是汉族入 侵的历史。新疆当地老百姓对汉人的统治一直不服，分离运动没有停止过。(TERJİMİSİ;(BUYUK İRA 8.AYNİNG.15.KUNKİ HEWİRİ)XİNJİANG DİKİ “XİN”(YENİNG-T)(BU ZİMİNNİNG)EZELDİN XİTAYNİNG ZİMİNİ BOLMİGHANLİGHİNİ CHUSHENDURİDU.XİN JİANGNİNG TARİXİ XİTAYLARNİNG TAJAWUZCHİLİQ TARİXİDİN İBARET.XİN JİANGDİKİ YERLİK XELQ XİTAYLARNİNG BASHQURUSHİGHA İZCHİL BOY EGMEY KELDİ.BOLUNUSH HERKİTİ TOXTAP QALMİDİ.)

LİN BAO HUA İNSANPERWER BİR UYGHUR DOSTİ İKENLİGİNİ YAZGHAN ESERLİRİDİN KORGİLİ BOLİDU..BİZNİNG BİR LİN BAO HUA GHA EMES,YUZLERCHE,MİNGLARCHE LİN BAO HUA GHA İHTİYAJİMİZ BAR. BİZ XİTAY XELQİNİNG QANCHE KOP CHUSHUNİSHİNİ,HİSDASHLİGHİNİ QOLGHA KELTURSEK UYGHURLAR BİLEN ERKİNLİK ARİSİDİKİ MUSAPE SHUNCHE QİSQİRAYDU.QAN TOKULUSH NİSPİTİ SHUNCHE AZİLİDU.

QURANİ-KERİMDE ALLAH TAALA BİZGEN MUNDAQ TELİMAT BİRİDU “(KUPPARLARDİN)SİLER BİLEN URUSH QİLMİGHAN WE SİLERNİ YURTUNGLARDİN QOGHLAP CHİQARMİGHANLARGHA KELSEK,ALLAH ULARGHA YAXSHİLİQ QİLİSHİNGLARDİN,ULARGHA ADİL BOLUSHUNGLARDİN SİLERNİ TOSMAYDU.SHOH’BİSİZKİ ALLAH ADİLLARNİ DOST TUTİDU” (MUMTEH’NE SURESİ 8.AYET)ALLAHNİNG DİGİNİNİ QİLSAQ BU DUNYADA WAJİP WE SAWAP,U DUNYADA JENNETKE İRİSHİSHNİNG KAPALİTİ.

QEHRİMAN YİGİTLİRİMİZ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT GERCHE,DİNİ ALİM,YAKİ SİYASİ ERBAP ,İSTİRATİGİYE MUTİXESSİSİ BOLMİSİMU, QAYSİ HERKİTİMİZNİNG MİLLİTİMİZGE PAYDİLİQ,QAYSİNİNG ZİYANLİQ İKENLİGİNİ QİMMETLİK HAYATİNİ PİDA QİLİSH ARQİLİK BİZGE YOL KORSETTİ.BİZ OLARNİNG İZİDİN MANGSAQ XATALASHMAYMİZ.



9.MUQİMLİQ SAXTA CHUMPERDİSİNİ YİRTİP TASHLASH

HAYAT QAYNAWATQAN QAZAN’GHA OXSHAYDU.DİMOGİRATİK DOLETLER AGHZİ OCHUK,DİKTARTUR DOLETLER AGHZİ YEPİQ QAZANGHA OXSHAYDU.AGHZİ OCHUQ QAZANDA QAYNİGHAN SU BUXARGHA AYLİNİP HAWAGHA SİNGİP KİTİDU.AGHZİ YEPİQ QAZAN QAYNİGHANSİRİ BUXAR SİQİSHİDU.BUXAR SİQİSHİP MELUM BAS’QUCHQA YETKENDE QAZAN PARTLAYDU.

“8.4”WEQESİMU TUWİGHİNİ MEH’KEM BİKİTİWELİP QAYNATQAN QAZANNİNG PARTLİSHİNİNG BİR KORUNİSHİ.

QEH’RİMAN YİGİTLİRİMİZ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT XİTAY HAKİMİYİTİNİNG “MİLLETLER İTTİPAQLİGHİ”,”İNAQ JEMİYET”,”MUQİMLİQ”… DİGENDEK SAHTA CHUMPERDİSİNİ YİRTİP TASHLİDİ.WANG LO CHUAN BEY JİNG ALDİDA,BEY JİNG DUNYA ALDİDA REZİL BOLDİ.UYGHUR XELQİDE “KİSELNİ YUSHURSANG OLUM ASHKARE” DEYDİGHAN TEMSİL BAR.WANG LO CHUAN BİR TEREPTİN UYGHURLARNİ BASTURDİ.BİR YANDİN HEQİQİ EH’WALNİ BEY JİNGDİN YUSHURDİ.AMMA,AQİWETNİ YUSHURUSHQA AMALSİZ QALDİ. BU WEQEDİN KEYİN,SHERQİ TURKİSTANDİKİ MİLLİ ZİDDİYETNİNG QANCHİLİK KESKİN,QANCHİLİK JİDDİ,QANCHİLİK XEWİPLİK NOQTİLARGHA BERİP YETKENLİGİNİ XİTAY XELQİMU,DUNYA JAMAETCHİLİGİMU TONUP YETTİ.QANDAQ TONUP YETTİ? İKKİ MİLLİ QEH’RİMANİMİZ SAXTA”BEXİT-SAADET”,SAXTA “ MİLLETLER İTTİPAQLİGHİ”SAXTA”İNAQ JEMİYET” CHUMPERDİSİNİ YERTİP TASHLİGHANDİN KEYİN.





10. DUNYANİNG DİQQİTİNİ JELİP QİLİSH

“8.4”WEQESİ QESH’QERNİ LERZİGE SELİSHTİN BASHQA,URUMCHİDE WANG LO CHUANNİNG YURUGİNİ QATTİQ BİR MUJUP OTUP,BEY JİNG DA XU JİNG TAO NİNG YUZİGE SHAPİLAQTEK URULDİ.DUNYADİKİ ENG MESH’HUR HEWER AGİNİTLİQLİRİ BU XEWERNİ PUTUN DUNYAGHA TARQATTİ.GHERİP WE MUSULMAN DOLETLİRİDİKİ TİLVİZOR,GİZİT,JORNALLARLA EMES,UYGHUR DİGEN MİLLETNİN DUNYADA YASHAYDİGHANLİGHİNİ BİLMEYDİGHAN DOLETLERDİKİ XELQLERMU UYGHUR DİGEN KELİMİNİ UGENDİ. WEQENİ XEWER QİLİPLA ARQİDİN UYGHURLAR WE OLARNİNG TARİXİ,ORPİ-ADETLİRİ,20.ESİRDE 2 QETİM MUSTEQİL DOLET QURGHANLİGHİ… TONUSHTURULDİ GERCHE BİR MUNCHE XEWER AGİNİTLİGHİ XİTAYNİNG XİN HUA XEWER AGİNİTLİGHİ BERGEN XEBERLERNİ ASAS ALGHACHQA WEQENİ “TEROR HUJUMİ”DEP YEZİSHQAN BOLSİMU,BİRAQ, MUSTEQİL JORNALİST,YAZGHUCHİLAR MESİLİNİNG” AZATLİQ HERKİTİ”,” BESİMGHA QARSHİ JAWAP” İKENLİGİ HEQQİDE HEM PİKİR BOLUSHTİ.8.AYNİNG 4.KUNİDİN BEY JİNG OLİMPİK YİGHİNİNİNG TENTENİLİK MURASİMİ ECHİLİDİGHAN 8.AYNİNG 8.KUNİGİCHE 4 KUN DUNYA METBUATLİRİ UYGHURLAR HEQQİDE KENG-KUSHADE XEWER WE MULAHİZE BERDİ.BU İKKİ NEPER DAHİ QEHRİMANLİRİMİZNİNG HERKET PİLANİNİ BEY JİNG OLİMPİK YEGHİNİ BULİDİGHAN WAQİTTİN 4 KUN BURUNGHA ORUNLASHTURİSHİ ,DUNYADİKİ İSTİRATİGİYE MUTEXESSİSLİRİ UCHUN PEW’QULADDE QİMMETLİK BİR TETQİQAT TİMİSİ. BİZ MİLYART DOLLAR PUL CHİQİM QİLİPMU DUNYADA UYGHURLARNİ BUNDAQ KENG KULEMLİK TONUSHTURUSH İMKANİYİTİGE İGE BOLALMAYTTUQ.MİLLİ QEHRİMANLİRİMİZ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT,UYGHURLARNİ WE UYGHUR MESİLİSİNİ DUNYAGHA TONUTUSHTA OZLİRİNİNG BİBAHA HAYATİ BEDİLİGE PEW’QULADDE ZOR TOHPE QOSHTİ.



11.MİLLETNİNG GHURUR WE SHAN-SHERİPİNİ QOGHDASH

UYGHUR MİLLİTİ OZ WETİNİDE SİYASİ HOQUQTİN,DİNİ İTİQAT HOQUQİDİN,İNSAN HOQUQLİRİDİN,İXTİSADİ HOQUQTİN,SAYLASH-SAYLİNİSH HOQUQİDİN…QİSQİSİ İNSAN TOGHULUSHTİN İGE BOLGHAN-ALLAH TERİPİDİN ATA QİLİNGHAN BARLİQ HOQUQTİN MEHRUM YASHASHQA MEJBUR QİLİNDİ.WETİNİMİZDE WETENSİZ,BAYLİQLİRİMİZ İCHİDE YOQSUL,OYİMİZDE YETİM YASHASH 60 YİL İCHİDE ELİP BERİLGHAN XİLMU-XİL SİYASİ HERKETLER BİLEN BİZGE QOBUL ETTİRULDİ.GHURURİMİZ,İZZET-NEPSİMİZ,SHAN-SHERİPİMİZ EGHİR DERİJİDE YARİLANDİ. DUNYADA SEWİR-TAQETKE UYGHURLARDİNMU CHİDAMLİQ BASHQA BİR XELİQ BARMU-YOQMU TETQİQ QİLİSHQA TİGİSHLİK BİR TİMA.

YAWROPA WE BASHQA DEMOKİRATİK GHERİP DOLETLİRİNİNG YENGİ SAYLANGHAN PARLAMENT EZALİRİ,DOLET BASHLİQLİRİ WEZİPE TAPSHURUP ELİSH MURASİMLİRİDA QESEMNİYATLİRİNİ “SHERİPİM BİLEN QESEM QİLİMENKİ…” DEP BASHLAYDU. İNSAN UCHUN SHAN-SHEREPNİNG QANCHİLİK MUQEDDES BİR UQUM BOLGHANLİQİNİ BİLİSHİMİZ LAZİM.XİTAYLAR ALDİDA BİZNİNG SHAN-SHERİPİMİZ BARMU? MESİLEN;WANG LO CHUANNİ MİSALGHA ALSAQ HOYLİSİDİKİ BİR İTNİMU,”CHUY DANG Wİ”DA OZİGE MUAWİN QİLİP TALLİWALGHAN BİR UYGHURNİMU OXSHASHLA YAX’SHİ KORİDU.CHUNKİ HER İKKİSİ ONİNG’GHA SADİQ.SADİQ HAYWANGHA SOYGU YETERLİK .AMMA ADAMGE SOYGUDİN BASH’QA HORMET QİLİSH LAZİM.HORMET-İNSANNİNG HAYWANDİN PERQLİQ HALDA İNSAN BOLUP YARİLİSH SHERİPİ UCHUNDUR.ESLİDE,WETİNİNİ BASHQİLARGHA TARTQUZUP QOYGHAN BİR MİLLETNİNG,İGİSİNİ YOQUTUP QOYUP KOCHİDA TİNEP QALGHAN İTTİN PERQİ YOQTUR.

SHAN-SHERİPİDİN MEHRUM QİLİNGHAN BİR XELQ-KUNDUZ KUNİ,KİYİMSİZ QİP-YALAGHACH KOCHİGHA HEYDEP CHİQİRİLİP ,AR-NUMUS İCHİDE QAL’GHAN BİR CHARİSİZ ADEMGE OX’SHAYDU.XİTAYLAR BİZNİ BU QEDER CHARİSİZLİQ İCHİDE QOYUPMU KONGLİ RAZİ BOLMİDİ.İPLAS WE İBLİS QOLİNİ HİCH TEP TARTMASTİN AİLİMİZGE UZUTUSHQA BASHLİDİ;BEZİLİRİMİZNİNG KİZİNİ,BEZİLİRİMİZNİNG SİNGLİSİNİ,BEZİLİRİMİZNİNG HEDİSİNİ,BEZİLİRİMİZNİNG SOYGİNİNİ… GUZEL WEDİLER BİLEN ALDAP YAKİ TEHDİT SELİP TOPLAP KOLLİKTİP HALDA XİTAY OLKİLİRİGE APİRİP ADEM TİJARİTİDE İSHLETTİ.UYGHUR MİLLİTİ, ENG AXİRQİ MİLLİ ORPE-ADET,MİLLİ MEDİNİYET, SHAN-SHEREP,EXLAQ WE AR-NUMUS QORGHANİ BOLGHAN AİLELİRİNİMU XİTAYLARDİN QOGHDASHQA CHARİSİZ QALDİ.1931.YİLİ QUMULDA PARTLAP,1933.YİLİ QESH’QERDE SHERQİ TURKİSTAN JUMHURİYİTİNİNG QURULİSHİGHA SEWEP BOL’GHAN İSYANNİNG BİR UYGHUR QİZNİNG İPPET-NAMUSİNİ QOGHDASH MESİLİSİDİN BASHLANGHANLİGHİNİ,XİTAYLAR UNUTTİ YAKİ “QOLUNGDİN NİME KİLETTİ”DEP QARİDİ. UYGHUR ERLİRİ,XOTUN-QİZLİRİNİNG İPPET-NAMUSİNİ QOGHDAP QALALMİGHANLİQİ UGHUN OZLİRİNİNG MES’ULİYİTİNİ ADA QİLALMİGHANLİGHİ UCHUN, XOTUN-QİZLİRİNİNG YUZİGHE QARASHQİMU PETİNALMAYDİGHAN QİYİN EHWALDA QALDİ.XİTAY METBUATLİRİDA ASHKARİLİNİSHİCHE, 2003-YİLİDİN-2007-YİLİ 11.AYGHA QADER İCHİKİ OLKİLERGE YOTKEP KİTİLGEN ADEM SANİ 1,200,000 QİTİM GHA YETKEN.QESH’QERDİKİ UYGHUR AHALİLİRİ,QİZLİRİMİLİRİNİ XİTAY OLKİLİRİGE ELİP KİTİLİSHİNİNG ALDİNİ ELİSH UGHUN,12-17 YASH ARİSİDİKİ KOPLİGEN QİZLARNİ ERGE BİRİWETKEN.BUGUN QESH’QER SHEHERİNİNG UYGHURLAR YASHAYDİGHAN KOCHİLİRİNİ KİZİDİGHAN BOLSİGHİZ,13-14-15-16 YASHLİRİDİKİ, BUWAQ KOTURUP YURUSHKEN NARİSİDE ANİLARNİ KORELEYSİZ.YATLİQ QİLİNGHAN QİZLAR İCHKİ OLKİLERGE YOTKEHS HASHASİDİN QUTULUP QALALAYDU. PİCHAQ SONGEKKE YETKEN MUSHUNDAQ BİR PEYTTE WİJDAN WE İMAN İGİSİ BOL’GHAN QEHRİMAN UYGHUR EWLATLİRİ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT”TOXTA!SHAN-SHEREP,AR-NAMUSİMİZGHA EL UZATMA” DİGEN XİTAPNİ URUMCHİ WE BEY JİNG GHA NEX WE TUSALGHUSİZ YOLLİDİ.SHAN-SHERPTİN ,GHURUR-İPTİXARDİN MEHRUM QİLİNGHAN İNSANLAR PEQETLA JİHAT ARQİLİQ BU İNSANİ XİSLETLİRİNİ TEKRAR QAYTURUP ALALAYDU.QEHRİMANLİRİMİZ HAYATLİRİ BEDİLİGE,SHAN-SHERİPİMİZNİ QAYTURUP ELİSHTA WE ONİ QOGHDASHTA BİZGE MUQEDDES BİR OLGE YARİTİP BERDİ.OLAR BERGEN MESH’ELNİ KOTURUP MENGİSH,UYGHUR ANİLİRİ TERİPİDİN TUGHUL’GHAN UYGHUR OGHUL BALİLİRİNİNG ENG SHEREPLİK WEZİPİSİDUR.

SHAN-SHERPSİZ YASHASHTİN OLUM ELADUR.



12.MURESSESİZ KURESH

UYGHURLARNİNG MESİLİSİ ENG AXİRİDA XELQARA JEMİYETNİNG KAPALİTİ ASTİDA XİTAYLAR BİLEN MURESSE QİLİSH ARQİLİQ HEL BOLİDİGHAN MESİLE.AMMA,BU MURESSE HERGİZMU XİTAY KOMİNİSTİK PARTİYİSİ BİLEN BOLMAYDU. YEQİNQİ TARİX BİZGE SHUNİ İSPATLİDİKİ;1949 YİLİ GHULJİDİKİ SHERQİ TURKİSTAN DOLET REHBERLİRİ XİTAY KOMİNİSTİK PARTİSİ BİLEN MURESSE QİLİSH UCHUN TEKLİP BİLEN BEY JİNG GHA UCHTİ.5 NEPER ALİ DOLET REHBİRİ BEY JİNG GE YETİP BARALMAY HAYATİDİN AYRİLDİ.SUYQEST BİLEN OLTURULDİ.SHERQİ TURKİSTANNİNG AZAT QİLİN’GHAN ZİMİNLİRİNİ,SHERQİ TURKİSTAN,ARMİSİNİ WE DOLET TESHKİLATİNİ XİTAY KOMİNİST PARTİYİSİNİNG İXTİYARİGHA TAPSHURUP BERGEN SEYPİDİN EZİZ,SHERQİ TURKİASTANNİNG GOMİNDANG İSH’XALİYİTİ ASTİDİKİ RAYONLARNİ TİNİCH YOL BİLEN KOMİNİST PARTİYİGE OTKUZUP BİRİSHTE ZOR HESSİSİ BOL’GHAN BURHAN SHEHİDİ. BU İKKİ SHEXİS İSH’XALİYETCHİ KOMİNİST HAKİMİYETKE BOL’GHAN SADAQET WE GHALCHİLİQTA DUNYA REKORTİNİ BOZUP TASHLİGHAN KİSHİLER BOLİSHİGHA QARİMAY HAYATİNİNG YERİMİ XİTAY TURMİLİRİDA, YAKİ,OYLİRİDE NEZERBENT ASTİDA OTTİ.BUGUNKİ XİTAY HAKİMİYİTİ,XİTAY DOLİTİNİNG BİR PUTUNLİGİNİ,ENİRGİYE WE XAM MADDA MESİLİSİNİ UZUL-KİSİL KAPALETKE İGE QİLİSHNİNG ALDİDİKİ BİRDİN-BİR TOSALGHU UYGHURLAR DEP QARİMAQTA. UYGHURLARNİ YİLDİZİDİN YOQ QİLİWETİSH UCHUN TOGHUT KONTİROLİ,UYGHUR QİZLİRİNİ KOLLİKTİP HALDA İCHKİ OLKİLERGE YOTKESH,UYGHURLARGHA EYDİZ WİRUSİ TARQİTİSH,İCHİRDİN KOCHMEN YOTKESHNİ TİZLİTİSH …QATARLİQ TEDBİRLERNİ OZ İCHİGE ALGHAN ENG QEBİH WASTİLARNİ SHEP’QETSİZLİK BİLEN QOLLİNİWATQAN BİR WAQİTTA,YENE, XİTAY KOMİNİST HAKİMİYİTİ BİLEN MURESSE QİLİSH UCHUN İNTİLİWATQAN,UMİT BİLEN XİTAY KOMİNİSTİK PARTİYİSİNİNG CHET’ELDİKİ WAKALETHANİLİRİGHA KONGLİNİ İZHAR QİLİWATQANLAR BAR.

MİLLİ QEHRİMANLİRİMİZ ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT, MAO ZE DONGNİNG ENG AXİRQİ HEYKİLİNİNG WEHİMİSİ ASTİDA DOLET TERORİ YURGUZULİWATQAN QEDİMİ QESH’QERDİN XİTAY KOMİNİSTİK PARTİYİSİ BİLEN QET’İ MURESSE QİLGHİLİ BOLMAYDİGHANLİGHİ TOGHRİSİDA GÜLDURMAMİDEK KUCHLUK BİR SİGNAL BERMİDİMU?BU SADA GAS QULAQLARNİNG,KOR QELPLERNİNG ECHİLİSHİGHA YETERLİK EMESMU?EGER ,MURESSE QİLİSHQA TOGHRA KELSE,ENG AXİRQİ NEPİSİNİ ELİWATQAN KOMİNİST HAKİMİYET BİLEN EMES,KELECHEKTİKİ XİTAY HAKİMİYİTİNİNG NAMZATİ BOLGHAN XİTAY DİMOKİRATİYECHİLİRİ BİLEN BOLİSHİ LAZİM.ENG TOGHRA YOL BU.

DALAYLAMANİNG WEKİLLİRİNİNG XİTAYLAR BİLEN SOHBET ELİP BARGHANLİGHİ, HERGİZMU BİZNİ XATA UMİTLENDURUP QOYMASLİGHİ KEREK. DALAYLAMAMU QURUQ SOSKA İMİWATQANLİGHİNİ YAXSHİ BİLİDU.NİMİSHKE BİLİP TURUP İMİDU?XİTAY KOMİNİSTLİRİNİNG SEMİMİYETSİZLİGİNİ DUNYA JAMAETCHİLİGİGE ASHKARİLASH UCHUN.ATA-BOWİLİRİMİZNİNG “SUNİ KORMEY KİYİM YESHME”DİGEN SOZİ NAHİYİTİ ORUNLUK.XİTAY KOMİNİSTİK HAKİMİYİTİ BİLEN MURESSESİZ KURESH QİLİSH ARQİLİQ BU İKKİ NEPER ALLAHNİNG MUJAHİDİ,BİZNİNG MİLLİ QEHRİMANİZGHA BOLGHAN SADAQET WE İH’TİRAMİMİZNİ BİLDURUSHİMİZ LAZİM.



ALLAHNİNG WEDİSİ BAR. SHEHİTLER OLMEYDU.



ABDURAXMAN AZAT,QURBANJAN HİMİT,WETİNİMİZ ASARETKE CHUSKEN BARLİQ TARİXİ DEWİRLER ORTİGHA CHİQQN ENG PARLAQ,ENG ULUGHWAR QEHRİMANLAR ARİSİDA YER ALDİ.MUSUNDAQ ALEMSHUMUL QEHRİMANLAR BİLEN DEWİRDASH BOLUP YASHİGHANLİGHİMİZDİN CHEKSİZ İPTİXARLİQ HİS QİLMAQTİMİZ.

21. ESİR UYGHUR QEHRİMANLİRİNİNG KOKTİKİ YULTUZLARDEK SUR’ET BİLEN KOPİYİDİGHAN ESİRİ BOLİDU.

AZATLİQ-AZAQTLİQ UGHUN KURESH QİLGHANLARNİNG HEQQİDUR.

YASHİSUN ABDURAXMAN AZAT!

YASHİSUN QURBANJAN HİMİT!

YASHİSUN AZAT SHERQİ TURKİSTAN!

Menbe:http://www.uyghur-8-4.com/haberler.asp?id=26

Yawropa Parlaméntining Aldida 5 - Féwral Ghulja Weqesi Birleshme Namayishi
Muxbirimiz Ekrem
2009-02-05

Bélgiye we gollandiye uyghurliri "5 - Féwral ghulja weqesi" munasiwiti bilen 5 - Féwral küni bélgiye, gollandiye uyghurliri bélgiye paytexti bryusséldiki yawropa parlaménti aldida ortaq namayish ötküzdi. Bu namayishqa yene gérmaniye we shwétsiyidinmu bir qisim uyghurlar kélip ishtirak qilghan.


Yuqiridiki awaz ulinishidin, ixtiyari muxbirimiz ekremning bu heqte bergen tepsili melumatini anglaysiz.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/yawropa-berleshmisi-namayish-02062009041432.html/story_main?encoding=latin

Enqerede 5 - Féwral Ghulja Weqesi Xatire Namayishi
Muxbirimiz Erkin Tarim
2009-02-05

Ghulja weqesining 12 - Yilliqi munasiwiti bilen enqere gaziosmanpasha mehellisi, xorasan kochisidiki xitay elchixanisining aldida naraziliq namayishi ötküzüldi.


RFA Photo / Erkin Tarim

2009 - Yili 5 - Féwral, ghulja weqesining 12 - Yilliqi munasiwiti bilen enqerediki xitay bash elchixanisining aldida naraziliq namayishi ötküzüldi. Sürette, sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti enqere shöbisi bashliqi hayrullah efendigil ependi, türk qollighuchilar bilen xitay elchixanisigha qara gülchembirek sunghan.


Namayishni sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti enqere shöbisi uyushturghan bolup, namayishqa enqere kadirlar uyushmisi mesulliri türk dunyasi insan heqliri teshkilati mesulliri we ezaliri, uyghur dostliri türkler shundaqla enqerediki uyghurlardin bolup köp sanda kishi qatnashti.

Namayishta hemme birdek: xitaylar sherqiy türkistandin yoqal! türkiye hökümiti uxlima! qérindashliringgha ige chiq! qatil xitaylar uyghurlargha hésab ber! sherqiy türkistan uyghurlarning menggü uyghurlarning bolidu! dégenge oxshash shoarlarni towlashti.

Kéyin, sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti enqere shöbisi bashliqi hayrullah efendigil ependi muxbirlargha bayanat berdi.

Hayrullah efendigil ependi bayanatida ghulja weqesi heqqide qisqiche melumat bergendin kéyin, dunya jamaetchilikige chaqiriq qilip mundaq dédi: "xitay hökümiti teripidin dunya bilen munasiwiti üzüwétilgen sherqiy türkistanda yuqirida men dep ötken ghulja weqesige oxshash qirghinchiliq we zulum siyasiti 21 - Esirge kirgen künimizgiche dawam qilip kelmekte. Shunglashqa xitayning uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitidin dunya jamaetchiliki xewerdar bolalmaywatidu. Bügünki künde sherqiy türkistan xelqi insan heqqini qolgha keltürüsh, musteqil erkin yashash yolida dawamliq türde mujadile élip barmaqta."
2009 - Yili 5 - Féwral, ghulja weqesining 12 - Yilliqi munasiwiti bilen enqerediki xitay bash elchixanisining aldida naraziliq namayishi ötküzüldi. Sürette, namayishchilar xitay elchixanisi aldida.
"Bu meqset bilen 1997 - Yili 2 - Ayning 5 - Küni men yuqirida dep ötken ghulja weqesi meydangha keldi. Biz weten millet yolida qurban bolghan shéhitlirimizni rexmet we minnet bilen esleymiz. Ghulja weqesi tüpeylidin türmide yétiwatqanlarning qoyup bérilishini, naheq öltürülgen kishiler üchün xitay hökümitining xelqara sotta sotlinishini telep qilimiz. Biz sherqiy türkistanliqlar we türkler zulum siyasiti élip bériwatqan, insan heq - Hoquqlirigha hörmet qilmaydighan ghulja qetlisini élip barghan xitay xelq jumhuriyitini nepret bilen eyibleymiz."

Hayrullah efendigil ependi bayanatini oquwatqan waqtida namayishchilar shuar towlashni dawam qildi.

Namayish jeryanida mikrofonimzni türk dunyasi insan heqliri jemiyiti bashliqi abdullah buksur ependige uzattuq. U mundaq dédi: "biz türk dunyasi insan heqliri teshkilati bolush süpitimiz bilen ghulja weqesi heqqide toxtilishtin burun dunya döletlirining térrorchi we térrorchiliq heqqide éniq izahat bérishi kérek dep oylaymiz. Bezi döletler bezi milletlerni dunyagha térrorchi dep körsitishke tirishiwatidu. Ularning heq hoquqigha hörmet qilmaywatidu. Bulardin biri sherqiy türkistan xelqidur. Türklerning ata yurti sherqiy türkistan 1949 - Yilidin buyan xitay dölitining ishghali astida turmaqta. Medeniy dunyadin uzaq bir yerde, sherqiy türkistan xelqi xitaylarning zulumigha qarshi mujadile élip barmaqta. Bu meqset bilen sherqiy türkistanda xitay zulumigha qarshi köp qétim qozghilanglar élip bérilghan. Bularning ichide eng muhimliridin biri ghulja weqesidur. Dunyada héchqandaq bir millet we dölet uyghurlar uchrighandek rehimsizlerche zulumgha duchar bolmighan. Emma öz zéminida insandek yashash, erkin yashashtin bashqa héchbir arzu telipi bolmighan bu insanlar bügünki künde xitaylar teripidin térrorist dep eyiplenmekte. Biz türk dunyasi insan heqliri teshkilati bolush süpitimiz bilen türk hökümitini sherqiy türkistan xelqige ige chiqishqa, xitay hökümitini uyghurlarning heq hoquqigha hörmet qilishqa siyasiy jinayetchi dep éyiblep türmige tashlighan kishilerni qoyup bérishke chaqirimiz."

Axirida xitay elchixanisining aldigha qara gülchembirek qoyulghandin kéyin namayishchilar shuar towlashqan halda elchixanidin uzaqlashti.

Biz namayishtin kéyin bu namayishni uyushturghan sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jemiyiti enqere shöbisi bashliqi hayrullah efendigil ependige mikrofonimizni uzattuq. U ghulja weqesining 12 - Yilliqi munasiwiti bilen xitayning enqere bash elchixanisi aldida élip bérilghan bu namayishning muweppeqiyetlik ötkenlikini tekitlep, namayish jeryanidin melumat berdi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, ixtiyari muxbirimiz erkin tarimning bu heqte bergen tepsili melumatini anglaysiz.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/enqerede-5-fewral-02062009043454.html/story_main?encoding=latin

Gérmaniyide 5 - Féwral Ghulja Weqesi Xatire Namayishi
Muxbirimiz Ekrem
2009-02-05

Bügün, yeni 5-Féwral küni, gérmaniyining miyunxén shehridimu dunya uyghur qurultiyining teshkillishi bilen miyunxéndiki sheher merkizide naraziliq namayishi ötküzülgen bolup, miyunxéndiki ixtiyari muxbirimiz ekrem, neq meydandin uchur berdi.

RFA Photo / Ekrem

8 - Ayning 8 ‏ - Küni, gérmaniyining myunxén shehride olimpikke qarshi élip bérilghan namayishtin bir körünüsh.


Yuqiridiki awaz ulinishidin, ixtiyari muxbirimiz ekremning neq meydandin bergen tepsili melumatini anglaysiz.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/girmaniye-5-fewral-02062009033229.html/story_main?encoding=latin

Norwégiyide 5 - Féwral ghulja Weqesi Xatire Namayishi
Muxbirimiz Aygul Yüsüp
2009-02-05

Bügün, yeni 2009 - Yili 5 - Féwral küni, norwégiye uyghur komitétining bir tutash teshkillishi bilen norwégiyining paytexti oslo we oslo etrapidiki sheherlerde yashawatqan uyghurlar bir arigha jem bolup 5 - Féwral ghulja weqesini xatirilesh munasiwiti bilen xitay elchixanisining aldida naraziliq namayishi ötküzdi.

RFA Photo / Aygul Yusup

2009 - Yili 5 - Féwral küni, norwégiye uyghur komitétining bir tutash teshkillishi bilen norwégiyining paytexti oslo we oslo etrapidiki sheherlerde yashawatqan uyghurlar 5 - Féwral ghulja weqesini xatirilesh munasiwiti bilen xitay elchixanisining aldida naraziliq namayishi ötküzgen bolup, süret, shu namayishtin bir körünüsh.


Del mushu künde milli zulum we xorluq jénigha patqan,démokratiye we erkinlikke telpüngen ghulja yashliri mustehkem bir sep bolup uyushup özlirining insaniy we diniy erkinlikini telep qilip ghulja kochilirida démokratik usul bilen namayish qilghan idi. Emma uyghurlarning kishilik heq - Hoquqlirini izchil depsende qiliwatqan xitay hökümiti qolida naraziliq namayishi uchun teyyarlanghan lozunkidin bashqa héch nerse yoq uyghur yashlirini wehshiylerche basturghan idi.

Uyghur élidiki yéqinqi zaman démokratik herikitide zor tesir qozghighan bu weqe yüz bergendin kéyin dunyaning herqaysi jayliridiki uyghur teshkilatliri özlirining keskin inkasini bildürüsh uchun 5 - Féwral ghulja weqesini her yili xatirilesh,bigunah shéhit bolghan qehrimanlarni we türmilerde azap chékiwatqan gunahsiz qérindashlirini türlük shekilde yad étishni mushu kündiki muhim paaliyet mezmunlirining biri qilip békitken idi.

Shu tüpeylidin bügün yeni 5 - Féwral küni paytext oslodiki 50 tin artuq uyghurlar teshkilat rehberlirining yétekchilikide xitay bash elchixanisining aldigha jem bolup uyghurche we inglizche shoar yézilghan lozunkilarni we shéhit qilinghanlarning resimi chüshürülgen resim ramkisini kötürüp,uyghurche, norwégche we xitayche tilda jarangliq shoarlarni towlap xitay hökümitige bolghan küchlük naraziliqlirini bildürüshti.

Namayish ishtirakchiliridin ömerjan aka, ömer hajim, we ehet ependi qatarliq namayishqa qatnashquchilar özlirining tesiratlirini we namayish heqqide toxtilip, oylighanlirini sözlep ötti.

Xitay elchixanisi aldida ötküzülgen namayish norwégiye waqti saet 2 de bashlinip saet 3 tin ashqanda netijilik axirlashti.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/norwigiyede-5-fewral-02062009033241.html/story_main?encoding=latin

Washingtonda 5 - Féwral Ghulja Weqesining 12 Yilliq Xatire Namayishi

Muxbirimiz Gülchéhre
2009-02-05

Hörmetlik oqurmenler, men gülchéhre, amérika paytexti washingitonning konéktikat kochisigha jaylashqan xitay elchixanisi aldida ötküzülüwatqan, amérikidiki uyghurlarning 5 - Féwral ghulja weqesining 12 yilliqini xatirilesh namayishi meydanidin silerge melumat bermektimen.

RFA Photo

2009 - Yili 5 - Féwral, amérika uyghur jemiyitining orunlashturushida, washingiton waqti chüshtin kéyin saet 3 te bashlanghan, 5 - Féwral ghulja weqesining 12 yilliqini xatirilesh namayish paaliyiti, washingitondiki xitay bash elchixanisi aldida ötküzülgen bolup, sürette, uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim namayishchilar bilen birge.


Washingtonda bügün qish pesli kirgendin buyanqi eng soghaq bir kün bolsa kérek, perizimche nöwettiki témpératura nöldin töwen on giradusqa baridu.

Shuninggha qarimay washingiton hem qoshna shitatlardin kélip xitay elchixanisi aldigha yighilghan uyghurlar yüzge yéqinlashti, shundaqla terep ‏ - Tereplerdin qollirigha ay yultuzluq kök bayraqlarni tutqan uyghurlar dawamliq toplanmaqta. Ular bir ‏ - Biri bilen qizghin salamlashqandin kéyin, intayin tertiplik, jushqun keypiyatta ay yultuzluq kök bayraqlarni lepilditip, xitay hakimiyitining uyghurlargha séliwatqan zulumlirigha qarshi yézilghan plakat, teshwiqat taxtilirini kötürüp, naraziliq shoarlirini towlap elchixanini aylanghandin kéyin, washingiton waqti chüshtin kéyin saet 3 te 5 - Féwral ghulja weqesining 12 yilliqini xatirilesh namayish paaliyitini resmiy bashliwetti.

Namayish uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanimning xitay hakimiyitige qarshi naraziliq nutiqi bilen bashlandi.
2009 - Yili 5 - Féwral, amérika uyghur jemiyitining orunlashturushida élip bérilghan 5 - Féwral ghulja weqesining 12 yilliqini xatirilesh namayish paaliyitidin körünüsh. Sürette, uyghur milliy herikiti rehbiri rabiye qadir xanim namayishchilar bilen birge.
Gerche hazir ish waqti bolsimu, bügün uyghurlarning namayish qilidighanliqidin xewiri bardek ishiklirini burunla mehkem taqiwalghan elchixana xadimlirimu sirtqa chiqish paaliyitini toxtatqan emma, bezilirining namayish qiliwatqan uyghurlarni közitiwatqanliqi dérizilerdin ghil‏ - Pal körünüp turidu.

Yéqinqi bir qanche yillardin béri, amérikigha köchmen bolghan uyghurlar barghanche köpeymekte. Bügünki namayishning kölimi jehettinmu ilgiriki yillargha qarighanda uyghurlar bir qeder köp qatnashti déyishke bolidu. Amérika uyghur birleshmisi teripidin uyushturulghan bügünki mezkur namayish meydanida er ‏ - Ayallar, yashlar hetta balilarnimu köreleymiz. Ularning iradisidin xuddi5 - Féwral ghulja weqesidiki yashlarning, zulumgha tiz pükmeydighan qeyserane küreshchan rohini körgendek bolisiz.

Namayish teshkilatchiliridin uyghurlarning rehbiri rabiye qadir xanim ziyaritimizni qobul qilip, bu qétimqi namayishning meqsetliri we ehmiyiti toghrisida söz qildi.

Shundaqla, namayishqa qatnashqan uyghurlardin bir nechchisi öz héssiyatlirini ipadileshti.

Eslep ötsek, 12 yil burunqi ghulja bügünkidekla qehritan qish künining biri idi. Xitay hökümitining uyghurlargha élip barghan chektin ashqan milliy zulumi, talan ‏ - Taraji we zulumlirigha qarshi ghezep oti tashqan minglarche uyghur yashliri uyushup, pilakatlarni kötürüp tertiplik halda kochigha chiqip, adaletsizlikke qarshi shoarlar towlidi, hetta qehritan soghaqqa qarimay bezi yashlar "xitayning kiyimlirini kiymeymiz " dep kiyimlirini sélip tashlap yalingach halda namayishta kökrek kérip aldida mangdi.

Bu qétimliq tinchliq namayishi ishtirakchilirining birdin ‏ - Bir qorali peqet ularning zulumgha qarshi partlighan awazi bolsimu, uyghurlarning bu naraziliq herikitimu xitay hakimiyiti teripidin oxshashla rehimsizlerche zorawanliq bilen basturuldi. Nechche yüzligen uyghur yashliri öltürüldi, ilgiri ‏ - Axiri nechche mingi türmilerge élinip wehshiylerche qiyin ‏ - Qistaqqa élindi, shundaqla ularning bir qismi hazirghiche türmilerde yatmaqta.

Jamaetchilikke melum bolghandek, xitay hökümiti ta bügünge qeder 5 - Féwral ghulja weqesini qanliq basturush herikiti heqqide dunya jamaetchilikige jawab bergini yoq. Lékin körüwélishqa boliduki, uyghur paaliyetchiliri uyghur xelqining xitay hakimiyiti astida yashashni xalimaydighanliqini, erkinlik hem démokratiyige bolghan küchlük istikini ipadileydighan, milliy ghururining namayendisi bolghan 5 - Féwral weqesini türlük wastilar bilen eslep, ghulja yashlirining isyankar rohigha warisliq qilip kelmekte.


Washingitondiki bu namayish üch saet dawam qilmaqchi.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, 5 - Féwral ghulja weqesining 12 yilliqini xatirilesh yüzisidin, amérika uyghurlirining xitayning amérikidiki bash elchixanisi aldida uyushturghan namayishining neq meydanidin bérilgen tepsilatini anglaysiz.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/washingtonda-020509-namyaish-02062009015401.html/story_main?encoding=latin

' Uyghurlar Shéng Shisey Üstidin Dawa Échishi Kérek'
Muxbirimiz Erkin Tarim
2009-01-29

Intérnét téxnologiyisining uchqandek tereqqiy qilishigha egiship, uyghurlar téxi ashikarilanmighan nurghun tarixi pakitlarni tor betliride élan qilishqa bashlidi. Bundaq qilip uyghur tarixidiki ashkarilanmighan bezi mesililerge dunya jamaetchilikining diqqet étibarini tartishqa tirishmaqta.

RFA Photo / Erkin Tarim

Türkiye izmir ege uniwérsitéti türk dunyasi tetqiqat merkizi oqutquchisi prof. Dr. Alimjan inayet ependi munberde.


Türkiye izmir ege uniwérsitéti türk dunyasi tetqiqat merkizi oqutquchisi prof. Dr. Alimjan inayet ependi alimcaninayet.com Mawzuluq tor bétide, özining uzun yillardin béri türkiyide neshir qildurghan eserlirini, maqalilirini, xelqara ilmiy muhakime yighinlirida qilghan sözlirini, téléwiziye we radiolargha bergen bayanatlirini qoyghan.
Prof. Dr. Alimjan inayet: "uyghurlar shéng shisey üstidin dawa échishi kérek, 120 ming biguna uyghur uning qolida öltürülgen."
Prof. Dr. Alimjan inayetning tor béti türk tilida teyyarlanghan bolup, bu tor bétide élan qilinghan uyghurlarning yéqinqi zaman tarixi heqqidiki bezi maqaliliri kishilerning diqqet étibarini qozghimaqta.

U teywen siyasiy uniwérsitétida oqutquchi bolup ishligen mezgilde teywen kütüpxaniliridin tapqan arxiplargha we teywende neshir qilinghan eserlerge tayinip turup, 1933 - 1944 - Yilliri arisida uyghur diyarida höküm sürgen shéng shisey hakimiyiti mezgilide, 120 ming insanning öltürülgenlikini, emma bularning ichidin aran 895 kishining kimlikining éniqlanghanliqini yazghan, hetta öltürülgen bu kishilerning tizimlikinimu élan qilghan.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi bu maqaliside shéng shiseyning eyni zamanda gomindang hökümitining bir kadiri ikenlikini, hoquqidin paydilinip yüzminglarche bigunah insanni öltürgenlikini, yéqini öltürülgen bu uyghurlarning bezilirining hazirmu hayatta ikenlikini ularning xelqara qanun boyiche shéng shisey heqqide dawa achsa bolidighanliqini ilgiri sürgen.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi tor bétidiki "shéng shisey heqqide dawa" mawzuluq maqaliside, yuqirida bayan qilip ötken shéng shisey qilghan bu jinayetlerning teywenlik tarixchi jiyang dajün yazghan "sherqiy türkistanda boran chapqunluq 70 yil" mawzuluq kitabidimu pakitlar bilen yézilghanliqini yazghan.

Prof. Dr. Alimjan inayet ependi tor bétide shéng shisey teripidin öltürülgen uyghurlarning tizimlikinimu élan qilghan.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, ixtiyariy muxbirimiz erkin tarimning prof. Dr. Alimjan inayet ependi bilen élip barghan söhbitining tepsilatini anglaysiler.

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/shingshisey-qirghinchilighi-uyghur-01302009054140.html?encoding=latin

Qeshqer Konasheher Rayonini Qoghdap Qalayli!
Obzorchimiz Sidiq Haji Rozi
2009-02-03

Qeshqer xelqi yaki pütün uyghuristan xelqi weten ichige, weten sirtigha we pütün dunyagha chaqiriq chiqardi. Bir weten, bir milletning ghururi, bir sheher qeshqer - Konasheher yoquliwatidu yaki yoqulush tehditige duch kéliwatidu.


Yazghuchilar we xelq birlikte shundaq yazdi we shundaq chaqiriq qildi " qeshqer konasheher rayoni hazirqi qeshqer shehirining merkizi qismi bolup, bu jay uzaq yilliq tarixqa, shanliq medeniyetke ige qehriman makan. Tarix we riwayetlerge asaslanghanda, qeshqer 4 ming yilliq tarixqa ige...", " qeshqer konasheher islam maaripi, medeniyiti üchün köp kuch chiqarghan abduqadir damollam, qutluq shewqi, ependi mexsum, abduqadir qazi kalan, mollaxun qazi kalan, molla islam damollam, sheyx hezritim, obulqasim qazi kalan, ziyawudun mexsum, hamit damollam, memtimin hezritim qatarliq uyghur ziyaliyliri, meshhur maaripchilar yashap ötken sheher. "Uyghur jemiyitide kapitalizmning bixliri bolup yétishken" ömer bay, bahawidin bay, hékim hajim, ittipaq imin hajim, hesenjan hajim, qadir beg hajim, metniyaz mexsum, ibrahim lozung, toxti molla hajim, téliwaldi mollam, qadir sheytan, abduraxman ücheychi we uyghurning meshhur zatliridin abdukerimixan mexsum, hüseyin bay, yaqup haji... Qatarliqlarning olturup - Qopqan öy - Zéminliri konasheher rayonigha jaylashqan. Bu zéminlarning hemmisi asare - Etiqe ornida qoghdilishqa tigishlik." Murajiet namida yene :"qeshqer konasheher rayonini özgertish bahanisida bu asare ‏ - Etiqiler buziwétilse, pütün uyghur medeniyiti weyran qilinghangha barawer bolup, uyghurlarning héssiyatigha éghir zerbe bolidu" déyildi.

Qeshqer shehiri bir medeniyetning qorghini, bir xil medeniyetning bashlinish, tarilish, tereqqi qilish we yene saqlinish menbei. Qeshqer shehiri u adettiki sheher menisidiki sheherla emes. Bir xil medeniyet rohining yaki bir xil milli rohning, gégilning tili bilen éytqanda " tinim tapmay,tiriship - Tirmiship turghuchi" we hayatliqning meqsetlirige qan we köz yash bilen izdengüchi milli rohqa menbee bolghan qeshqer, bu sheherni özgertish sheherni maddi shekil süpitide yoq qiliwétishla emes, belki milliy angning mewjut bolup turush xasliqini özgertish we yoqitish dégenliktur.

Qeshqer bir medeniyetning bashlinish menbei, belki yuqiri derijilik bir xil medeniyetning bashlinish menbesidur. Yuqiri derijilik medeniyet yekke we büyük angliqliqning mewjutliqidur. Örp - Adetler, diniy étiqad, epsane ‏ - Riwayetler, téxnika ‏,senet hemmisi shu medeniyetke mensup bolupla qalmay, belki shu medeniyetke tayinip turghan milletmu shu medeniyetke taliqtur.

Bügünki qeshqer, bügünki uyghur medeniyiti, bügünki uyghur xelqi qan bilen göshtek bir gewdileshken alahide mewjutluqtur. Bügün bu sheherni kim chaqmaqchi? kim özgertmekchi boluwatidu? bügün bu sheherni kim yoqatmaqchi boluwatidu? elwette xitay mustemlikichiliri yoqatmaqchi boluwatidu.

Uyghurning bir qanchilighan siyasiy aktipliri qeshqer shehirini qoghdap qélish toghrisida mundaq pikirge kélishti. Etrapliq matériyal retlep chiqip, uni yawropa parlaméntigha, birleshken döletler teshkilatining maarip - Pen - Medeniyet komitétigha yollash, amérika kongirisige yollash arqiliq gherb dunyasining köngül bölüshini qolgha keltürüp uyghur medeniyitini qoghdash herikitini otturigha chiqirish kérek.

Uyghuristan, gomindang xitayliridin qutulup, kommunist xitaylargha mustemlike bolup qalghan kündin bashlap, yuqirida tilgha élinghan maaripchi, wetenperwer ziyaliylirimizgha mazar - Tekche, mazar - Gümbez qaturalmiduq, uyghur jemiyitini kapitalistik jemiyet munasiwetliri jemiyitige élip kirmekchi bolghan bay - Mötiwerlirimizge abide tikliyelmiduq.

Bu zatlirimiz yatqan qebriler, bu zatlirimiz olturup qopqan jayi - Mubarekler emdi hazir chéqilish, özgertish tehditige duch keldi. Uyghur xelqi ittipaqliship medeniyitimizni, qeshqer shehirini qoghdayli déyishiwatqan mushundaq peytte, xitay köchmenliri hakimiyiti qandaq pozitsiye qollinishi mumkin ?!

Menbe:http://www.rfa.org/uyghur/obzor/obzor-sidik-02042009081027.html?encoding=latin