Nato Qisimliri Afghanistanda Zor Kölemlik Herbiy Heriket Élip Barmaqchi
Muxbirimiz Irade
2010-02-08
Shimaliy atlantik ehdi teshkilati (nato) ning afghanistanda turushluq qisimliri bir qanche kün ichide taliban küchlirige qarshi zor kölemlik urush élip baridighanliqini élan qildi. Bu qétimliq urush afghanistanda 2001 - Yili kirgendin buyan élip bérilghan herbiy heriketlerning ichide eng zor kölemliki hésablinidiken.
Xewerlerdin qarighanda, mezkur heriket afghanistanning jenubigha toghra kélidighan hélmand wilayitining marjah dégen yéride élip bérilidighan bolup, marjah taliban küchliri merkezleshken rayonlarning biri iken.
B b s ning xewer qilishiche, engliye mudapie ministiri bob éyniswors bu qétimliq herikette taliban küchlirini tarmar qilish bilen bir waqitta yene, nato eskerliridinmu chiqim bolushining éhtimalgha intayin yéqinliqini, meyli qanchilik yuqiri téxnikiliq qoral - Yaraq yaki mudapielinish esliheliri ishlitilishidin qetiynezer buning beribir bir urush meydani ikenlikini, shunga yüzde yüz mudapiilinishning mumkin emeslikini eskertti.
Afghanistandiki nato qisimlirining bash qomandani général stenly mékkiristal bolsa, bu heriketning afghanistan hökümitining xewpsizlik jehette küchlengenlikini körsitidighan muhim bir özgirish ikenlikini éytti.
Nato teshkilati heriketning zadi qaysi künni élip baridighanliqini éniq démigen bolsimu, emma uning mushu bir qanche kün ichide bolidighanliqi perez qilinmaqta. Nato mezkur heriketning élip bérilidighanliqini aldin élan qilishtiki sewebni yerlik xelqni urushtin awal tarqaqlashturup, xelqning toqunushlarda chiqimgha uchrimasliqi üchün dep körsetti.
Xewerlerde körsitilishiche, marjah kenti talibanlarning kontrolliqi astidiki eng chong rayonning biri bolup, u yer hem epyun tijaritining uwisi iken. Nato qisimliri hazir 80 ming nopusqa ige bolghan marjahliqlarni baldurraq bashqa yerlerge kétishke chaqirmaqta. Emma bezi körgüchilerning dep bérishiche, urushtin baldur xewer tapqan taliban küchlirimu rayongha qoral - Yaraq we millitaristlirini yötkep urushqa teyyarliq körüshke bashlighan.
Ötken hepte natogha eza döletlerning mudapie ministirliri arqa - Arqilap türkiye, engliye we gérmaniyilerde yighin échip, natoning afghanistandiki urush stratégiyisi üstide muzakire élip barghan idi. Nato bash katibi andérs ramussénmu qatnashqan bu yighinda, amérika mudapie ministiri robért géytis, amérikining nato küchlirini yuqiri téxnikiliq herbiy esliheler bilen teminleydighanliqi heqqide wede berdi. Melum bolushiche, nato küchliri afghan urushida ghelibini qolgha keltürüsh üchün yéngi istratégiyilerni belgilep chiqqan bolup, bezi herbiy emeldarlarning ashkarilishiche, yighinda asasliq muzakire qilinghan mesile, "taliban küchlirini pütünley yoqitish ornigha ularni ichki qisimdin parchilap ajizlashturush we afghanistan armiyisini yétishtürüsh" iken.
Nato küchliri afghanistan armiyisini yétishtürüsh mesilsiige alahide ehmiyet bériwatqan bolup, buninggha texminen 2 yérim ming etrapida herbiy térinér kétidiken. Amérika we nato hazir bu wezipini asasliq türkiyining élip bérishi kéreklikini tekitlep, türkiyining rayondiki ehmiyitining zorliqini ipade qilishmaqta. Türkiyidiki bezi sitratigiye mutexesisliri nöwettiki weziyetning alahide diqqet qilishqa tégishlik bir weziyet ikenlikini eskertip, türkiyining bu pursettin yaxshi paydilinish üchün toghra qedemler bésilishi kéreklikini bildürmekte.
Amérika prézidénti barak obamaning ichki siyasettiki nomurining chüshüp kétish xewpige qarimay afghanistangha qoshumche 30 ming esker ewetidighanliqini élan qilishi we yéngi afghan sitratigiyisini belgilishi, amérikining afghanistanda néme bolushidin qetiynezer urushta ghelibe qilish niyitining qetiy ikenlikining bir ipadisii bolup, nato reisi andirés ramussénning, "biz afghanistanda wezipimizni ada qilghuche dawamliq turimiz. Shunga bizning esker chékindürüsh waqtimizning 2011 - Yili bolushi natayin," dégen sözimu mana buni ispatlap turmaqta.
Küzetküchiler hazirqi yéngi afghan stratégiyisining we hazirqi weziyetning rosiye we xitayni endishige séliwatqanliqini ilgiri sürmekte.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/nato-afghan-urushi-02082010211109.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Tuesday, February 09, 2010
Torontoda Büyük Mutepekkur Shair Elishir Nawayi Tewellutining 569 Yilliqi Xatirilendi
Muxbirimiz Gülshen Abduqadir
2010-02-086 - Féwral, kanadaning toronto shehiride ulugh mutepekkur shair mirza elishir nawayi tewellutining 569 - Yili xatirilendi. Xatirilesh murasimini kanadada paaliyet élip bériwatqan türkistan yurtdashlar jemiyiti teshkilati teshkilligen.
Ulugh Shair, Peylasop, Jamaet Erbabi we Mutepekkur Alishir Nawayi Hezretliri
Bu teshkilatni bundin birqanche yil ilgiri özbékistanda yüz bergen enjan qanliq weqeside, özbékistan dairiliri teripidin hayati xewp astida qalghandin kéyin, kanadagha kélip yerleshken özbék ziyaliyliri teshkilligen.
Xatirilesh murasimigha torontoda yashawatqan türkler, özbékler, türkmenler, ezerbeyjanlar, qazaqlar we uyghurlar bolup 200 din artuq kishi qatnashti. Xatirilesh murasimida mutepekkurning 15 - Esir türk edebiyatigha qoshqan alemshumul töhpiliri medhiyilendi we uning shéirliri oqup ötüldi.
Ulugh mutepekkur shair elishir nawayi tewellutining 569 yillighini xatirilesh murasimigha, toronto sheher bashlighining yardemchisi jon parkérmu qatnashti we söz qildi. U, sözide inglizlar üchün shékispér we jéoffériy chosér (Geoffrey Chaucer ) qanchilik muhim bolsa, türki milletliri üchünmu elishir nawayining shunchilik muhimliqini mueyyenleshtürdi.
Xatirilesh murasimida türkistan yurtdashlar jemiyitining torontodiki bashliqi pexirdin tajimurat söz qilip, tarixta türkistan dep atalghan bu kengri jughrapiyilik zéminning elishir nawayidek ajayip büyük alim we mutepekkurlarni yétishtürgen bir zémin bolghanliqini eslitip ötti.
Elishir nawayini öz nöwitide uyghurlarmu özlirining ulugh mutepekkuri süpitide ulughlap kelmekte. Elishir nawayining eserliri eyni yillarda ottura we aliy mektepler dersliklirige kirgüzülgendin bashqa, 80 - Yillardin étibaren uyghur diyarida uning eserlirini toplash, retlesh, we terjime qilish ishlirimu sistémiliq élip bérilghan.
Torontoda ötküzülgen ulugh mutepekkur mirza elishir nawayi tewellutining 569 yillighini xatirilesh murasimigha, torontoda yashawatqan uyghur senetkarlirimu qatnashti we neps uyghur dolan usulini orunlap murasimning keypiyatini yuqiri basquchqa kötürdi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/elishir-nawayi-569-yilliqi-02082010211154.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Italiye Parlaméntida Uyghur Musapirlar Mesilisi We Rim Xitabnamisi
Muxbirimiz Erkin Tarim
2010-02-08
D u q bash katipi dolqun eysa ependi italiye parlaméntida chaqirilghan uyghur musapirlar yighinida söz qildi. Bu yighingha birleshken döletler teshkilatining italiyide turushluq musapirlar ishxanisi mesuli, yawrupa ish birliki we bixeterlik komitétining wekili, xelqara kechürüm teshkilatining italiyidiki wekili we italiye parlamént ezaliridin bolup köp sanda kishi qatnashqan.
RFA Photo / Erkin Tarim
Yuqiridiki awaz ulinishidin, d u q bash katipi dolqun eysa ependi bilen élip barghan söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz Erkin Tarim
2010-02-08
D u q bash katipi dolqun eysa ependi italiye parlaméntida chaqirilghan uyghur musapirlar yighinida söz qildi. Bu yighingha birleshken döletler teshkilatining italiyide turushluq musapirlar ishxanisi mesuli, yawrupa ish birliki we bixeterlik komitétining wekili, xelqara kechürüm teshkilatining italiyidiki wekili we italiye parlamént ezaliridin bolup köp sanda kishi qatnashqan.
RFA Photo / Erkin Tarim
Süret, 2010 - Yili 5 - Féwral küni, d u q bash katipi dolqun eysa ependi italiye parlaméntida chaqirilghan uyghur musapirlar yighinida söz qiliwatqan körünüsh.
Bu yighinda uyghur musapirlar heqqide rim xitapnamisi élan qilinghan.
Yuqiridiki awaz ulinishidin, d u q bash katipi dolqun eysa ependi bilen élip barghan söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
'5 - Iyul Ürümchi Weqesi We Sherqiy Türkistan' Namliq Kitab Neshrdin Chiqti
Muxbirimiz arislan
2010-02-08
Yéqinda 5 - Iyul ürümchi weqesi we sherqiy türkistan namliq kitab türkiyining payitexti enqere shehiride neshrdin chiqti. Bu kitabni enqere uniwéristéti til - Tarix - Joghrapiye fakoltétining oqutquchisi doktur erkin emet yazghan bolup, grafikir neshriyati teripidin neshir qilinghan.
RFA Photo / Arslan
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu kitap heqqidiki söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz arislan
2010-02-08
Yéqinda 5 - Iyul ürümchi weqesi we sherqiy türkistan namliq kitab türkiyining payitexti enqere shehiride neshrdin chiqti. Bu kitabni enqere uniwéristéti til - Tarix - Joghrapiye fakoltétining oqutquchisi doktur erkin emet yazghan bolup, grafikir neshriyati teripidin neshir qilinghan.
RFA Photo / Arslan
Süret, "5 - Iyul ürümchi weqesi we sherqiy türkistan" namliq kitabning muqawa körünüshi.
Bu kitab 5 - Iyul ürümchi weqesini asas qilip yézilghan bolup, uyghur diyarida yüz bergen chong weqeler heqqidimu toxtalghan. Bu kitab ürümchi weqesige alaqidar resimlerni öz ichige alghan we 5 - Iyul ürümchi weqesige alaqidar erkin asiya radiosida élan qilinghan bir qisim xewer we maqalilar qoshumche qilip kirgüzülgen.
173 Betlik bu kitab jemiy 7 bölümdin terkip tapqan bolup, muqeddime bölümi bilen 1 - Bölümide sherqiy turkistanning yéqinqi dewr qisqiche tarixi, hazirqi iqtisadi ehwali, nopus we diniy qurulmisi shundaqla hakimiyet sisitimi qatarliqlar qisqiche tonushturulghandin sirt, aldinqi yili 5 iyulda yüz bergen xitay hökümitining uyghurlarni qetliam qilish weqesi we bu weqening kélip chiqish sewebliri tepsiliy bayan qilinghan.
Kitabning 2 - We 3 - Bölümliride, xitay hökümitining weqe heqqide élan qilghan bayanatliri we dunya uyghur qurultiyining qayturghan jawabliri shundaqla dunyadiki her qaysi döletlerning bildürgen inkasliri, bolupmu türkiye bash ministiri rejeb tayyib erdoghanning xitaygha bildürgen qattiq naraziliqi süretlik tonushturulghan. Buningdin bashqa yene 5 iyul qirghinchiliqidin kéyin dunya uyghur qurultiyi rehbiri rabiye qadir xanimning bu weqe heqqide doklat bérish üchün yaponiye we her qaysi yawropa elliride élip barghan ziyaretliri tepsiliy tonushturulghan hemde weqeni öz közi bilen körgen shahitlar bilen biwaste élip bérilghan söhberlergimu alahide yer ajritilghan. 4 - Bölümide, xitayning 60 yildin biri sherqi turkistanda élip bériwatqan assimiliyatsiye siyasiti, uyghurlarni wehshilerche basturüshliri delil pakitliq shekilde nahayiti etrapliq tonushturulghan. 5 - We 6 - Bölümliride bolsa, sherqiy turkistan dawasining tarixiy tereqqiyat jeryani, bolupmu yéqinqi on nechche yildin buyanqi xelqaralishish basquchi etrapliq tonushturup ötülgen.
Aptur bu kitabni yézishtiki asasi meqsiti heqqide toxtilip kirish sözide mundaq yazghan, 19 - Esirning axirliridin bügüngiche sherqiy türkistanda chong - Kichik bolup 200 etrapida inqilab boldi. 3 Qétim musteqil dölet quruldi. Emma bu weqeler dunya döletliri teripidin yéterlik derijide tonulmidi. 5 - Iyul ürümchi weqesi sherqiy türkistanda meydangha kelgen qanliq weqelerdin eng chongliridin biri bolup, bu weqe dunya küntertipige keldi. Xitay, diktatur tüzüm yürgüzülidighan bir dölet bolghanliqi üchün, 5 - Iyul ürümchi weqesining heqiqiy mahiyiti hazirghiche sir bolup keldi. Men bu kitabta 5 - Iyul ürümchi weqesning yüz bérish sewebliri bilen birlikte, ürümchi weqesi we bu weqedin kéyin némiler yüz berdi, bu heqte delil pakitlarni otturigha qoyushqa tirishtim.
Biz bu kitab heqqide türkiyide yashawatqan ilmi tetqiqatchi azadjan boghraxan ependi bilen söhbet élip barduq. Azadjan boghraxan ependi bu kitabni oqughandin kéyinki tesiratlirini ipadilep mundaq dédi: "rastimni éytsam kitabni körüp intayin xushal boldum. Urumchi qirghinchiliqi yüz bérip, shunche qisqa waqit ichide bundaq bir höjjetlik kitabning teyyarlinip neshrdin chiqqanliqi ademni söyündurmey qalmaydu. Hemmeylenge melum , sherqiy türkistan musteqilliq körishi jeryanida nurghun chong weqeler yüz berdi. Emma bu weqeler shu waqitning özide neq meydanni körgüchi shahitlarning eslimiliri we neq delil - Pakitliri toplinip yézip qaldurulmidi, yézilghan bolsimu aridin uzun mezgiller ötkendin tarix bayan qilish sheklide yézip qalduruldi. Emma bu kitabning özgiche alahidiliki shu yerdiki, kitabta doktur erkin emet ependi, sherqi turkistangha munasiwetlik dunyadiki nopozluq gézit zhurnallarda élan qilinghan xewer, maqale we mulahizilerdin tallap toplighan statistikiliq melumatlarni bir yerge jemligen hemde özi biwaste qatnashqan her qaysi yéghinlarning jeryanini shundaqla öz qoli bilen tartqan neq meydan süretlirini kirgüzüsh arqiliq kitabning ilmiy qimmitini téximu ashurghan. Buningdin bashqa yene , neq meydanni öz közi bilen körgen shahitlar bilen biwaste élip barghan söhbetlirini kirgüzüsh arqiliq kitabning chinliqini we tarixiy höjjet bolush xaraktérini yuqiri kötürgen. Men mana bu nuqtidin kitabni, yézilish uslubi jehettinmu uyghurlargha nisbeten tunji we özgiche ehmiyetke ige bir kitab dep oylaymen".
Azadjan boghraxan ependi yene, bu kitabning uyghurlargha bolghan ehmiyiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "sherqiy turkistan dawasigha bolghan ehmiyitige kelsek, men bukitabni sherqiy turkistan dawasining shundaqla ürümchi weqesining heqiqiy ehwalining türkiyide tonulushi üchün muhim rol oynaydu, dep oylaymen. Shunga bu kitab bashqa tillarghimu terjime qilinishi kérek. Bundaq déishimdiki seweb, urumchi weqesidin kéyin pütün dunya xitayning heqiqiy epti beshirisini tonup yetti. Shunga hazir xitay hökümiti xelarada bar küchini ishqa sélip özini aqlashqa térishmaqta. Bolupmu yéqindin buyan türkiyide xilmu-Xil ziyaret paaliyetlirini keng kölemde élip bériwatqan xitaylar, türkiyidiki her qaysi derijilik dölet emeldarlirigha sogha salam tarqitishtek xitayghila xas eneniwiy rezil wastilerni ishlitip, türk xelqining közini boyashqa urunup kelmekte. Bundaq bir weziyette türk tilida bu kitabning neshrdin chéqishi , choqumki xitayning türkiyide oynimaqchi bolghan rezil oyunlirini buzup tashlaydu we türk qirindashlirimizning xitaygha aldinip, qilghan sözlirige shinip qalmasliqini ishqa ashuridu."
Azadjan boghraxan ependi axirida, "sherqiy turkistan xelqige nisbetenchu dégende, bu chetel tilida yézilghan delil, pakitliq, tarixiy höjjet bolüsh xaraktirige ige yéngi uslubtiki bir kitab dep oylaymen. Qisiqisi, bu kitabni, intayin ixjam , emma sanliq we istatistikiliq melumatlargha bay höjjetlik matériyallar toplimi déyishke bolidu," dédi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/5-iyul-weqesi-kitap-02082010211205.html/story_main?encoding=latin Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu kitap heqqidiki söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
Sunday, February 07, 2010
DOĞU TÜRKİSTAN SÜRGÜN HÜKÜMETİ
Basın Bildirisi / Press Release
5-8 Şubat 2010
4-6 Şubat 1997’de Gulca’da Halkın Üzerine Ateş Açan
PEKİN HÜKÜMETİ’NE ULTİMATON VERİLMELİ
4 Şubat 1997 tarihinde Doğu Türkistan’ın Kazakistan sınırındaki Gulca vilayetinde, Müslümanlar için kutsal bir gün olan Kadir Gecesi’nde dini ibadet ve Kuran okumak için bir evde toplanan Doğu Türkistanlı kadınların Çinli polislerce yapılan baskın sonucunda evden dışarı çıkarılması ile karşı koyan kadınlara ateş açması sonucu başlayan olay Doğu Türkistan geneline yayılarak adeta bağımsızllık ve özgürlük hareketine dönüşmüş ancak silahsız yüzlerce masum insan askeri birliklerce ateş açılarak öldürülmüşlerdir.
4 Şubat olayından sonra tutuklamalar başlamış ve evlerden toplanan gençlerin çoğu gayri sıhhi şartlarda uzun sureli gözaltına alınmış, bir kısmı hapsedilmiş, bir kısmı ise güya güvenlik güçlerinden kaçmaya çalışırken ateş açılarak öldürülmüşlerdir.
Bırakın “inanç ve ibadet özgürlüğü”nü bir tarafa, insanların en doğal hakkı olan yaşama hakkını elinden alan Çin Hükümeti’nin; Dünya Af Örgütü ve Uluslararası İnsan Hakları örgütü tarafından sabıkalı ilan edilirken gün yüzüne çıkan olaylara, en son 2009 yılı 5 Temmuz’unda yüzlerce masum gencin ölümüyle sonuçlanan Urumçi’de yaşanan acı hadiselere rağmen kendisini haklı ve terör mağduru gibi göstermeye çalışması oldukça düşündürücü ve komiktir.
Dünya üzerinde bir Çin istilasından çekinen bazı devletler, Pekin’den ekonomik destek ve kredi alan bazı ülkeler maalesef bu 1.5 milyarlık dev kütle karşısında seyirci kaldıkları, insan hakları ihlalleri karşısında duyarsız oldukları görülmektedir.
1949 yılından bu yana Çin işgali altında insanca yaşama mücadelesi veren ve sadece milli ve dini kimliklerini korumak üzere kendini savunmaya çalışan Doğu Türkistanlıların yanında yer alarak Pekin Hükümeti’ne bölgede yapılan zulüm ve haksızlıkları durdurması ve insani temel haklarının iadesi için Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti olarak Avrupa Birliği Parlametosu’nu, İslam Ülkeleri Konferansı Örgütü’nü ve diğer uluslararası kurumları, Pekin Hükümeti’ne ultimatom vermeye davet ediyoruz.
Ayrıca; Pekin Hükümeti’nin bölgede daha sağlıklı bir ortam oluşturması noktasında Ankara Hükümeti’nin de gözlemci sıfatıyla devreye girmesini temenni ettiğimizi kamuoyu ile paylaşmak istiyoruz.
Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti
Bash Menistir: İsmail Cengiz
E-Mail: info@doguturkistan.org Faks:0212.558 27 09
Basın Bildirisi / Press Release
5-8 Şubat 2010
4-6 Şubat 1997’de Gulca’da Halkın Üzerine Ateş Açan
PEKİN HÜKÜMETİ’NE ULTİMATON VERİLMELİ
4 Şubat 1997 tarihinde Doğu Türkistan’ın Kazakistan sınırındaki Gulca vilayetinde, Müslümanlar için kutsal bir gün olan Kadir Gecesi’nde dini ibadet ve Kuran okumak için bir evde toplanan Doğu Türkistanlı kadınların Çinli polislerce yapılan baskın sonucunda evden dışarı çıkarılması ile karşı koyan kadınlara ateş açması sonucu başlayan olay Doğu Türkistan geneline yayılarak adeta bağımsızllık ve özgürlük hareketine dönüşmüş ancak silahsız yüzlerce masum insan askeri birliklerce ateş açılarak öldürülmüşlerdir.
4 Şubat olayından sonra tutuklamalar başlamış ve evlerden toplanan gençlerin çoğu gayri sıhhi şartlarda uzun sureli gözaltına alınmış, bir kısmı hapsedilmiş, bir kısmı ise güya güvenlik güçlerinden kaçmaya çalışırken ateş açılarak öldürülmüşlerdir.
Bırakın “inanç ve ibadet özgürlüğü”nü bir tarafa, insanların en doğal hakkı olan yaşama hakkını elinden alan Çin Hükümeti’nin; Dünya Af Örgütü ve Uluslararası İnsan Hakları örgütü tarafından sabıkalı ilan edilirken gün yüzüne çıkan olaylara, en son 2009 yılı 5 Temmuz’unda yüzlerce masum gencin ölümüyle sonuçlanan Urumçi’de yaşanan acı hadiselere rağmen kendisini haklı ve terör mağduru gibi göstermeye çalışması oldukça düşündürücü ve komiktir.
Dünya üzerinde bir Çin istilasından çekinen bazı devletler, Pekin’den ekonomik destek ve kredi alan bazı ülkeler maalesef bu 1.5 milyarlık dev kütle karşısında seyirci kaldıkları, insan hakları ihlalleri karşısında duyarsız oldukları görülmektedir.
1949 yılından bu yana Çin işgali altında insanca yaşama mücadelesi veren ve sadece milli ve dini kimliklerini korumak üzere kendini savunmaya çalışan Doğu Türkistanlıların yanında yer alarak Pekin Hükümeti’ne bölgede yapılan zulüm ve haksızlıkları durdurması ve insani temel haklarının iadesi için Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti olarak Avrupa Birliği Parlametosu’nu, İslam Ülkeleri Konferansı Örgütü’nü ve diğer uluslararası kurumları, Pekin Hükümeti’ne ultimatom vermeye davet ediyoruz.
Ayrıca; Pekin Hükümeti’nin bölgede daha sağlıklı bir ortam oluşturması noktasında Ankara Hükümeti’nin de gözlemci sıfatıyla devreye girmesini temenni ettiğimizi kamuoyu ile paylaşmak istiyoruz.
Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti
Bash Menistir: İsmail Cengiz
E-Mail: info@doguturkistan.org Faks:0212.558 27 09
Saturday, February 06, 2010
“Sherqiy Türkistan We Milliy Musteqilliq” Digen Kitap Neshir Qilindi
Kitabtiki asasliq eserlerning muellipi, Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Pirézidénti Ahmet Igemberdi resimi
“Sherqiy Türkistan We Milliy Musteqilliq” digen Kitap Türkiyediki “Sherqiy Türkistan Hemkarlliq jemiyiti” teripidin neshir qilinip kitabxanlar bilen yüz körüshti. Bu kitab 429 bet bolup, Kitabqa Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Prézidénti Ahmet Igemberdining bir qisim ilmiy we Edebiy eserliri, uning siyasiy hayati we ijadiyiti heqqidiki ilmiy mulahiziler, uning her türlük yighin we paaliyetlerde sözligen notuqliri, u yitekchilik qilghan paaliyetler heqqide her türlük metbuatlarda élan qilinghan bir qisim muhim xewerler, uning tarixiy qimmiti yoquri eslimiliri, Sherqiy Türkistan tarixidiki muhim xatire künlerde teshkilat yaki shexsiy namda élan qilghan bayanatlar, milliy herket sépimizdiki gholluq shexisler bilen yézishqan xet-chekliri, Gheriptiki démokirattik döletlerning yoquri derijilik rehberlirige élan qilghan ochuq xetliri qatarliq 100 parchidin artuq eser kirgüzülgen bolup, bu kitab arqiliq Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Xitay mustemlikisige chüshüp qalghan 60 yildin bériqi weten ichi we siritidiki milliy herkitimizning alahiyidiliki, tereqqiyat jeryani, bésip ötken egri toqay, japaliq we aghriq azabigha tolghan kartinisini köriwalghili bolidu.
Kitapbqa kirgüzülgen maqalalerning ichide “Dölet erbabi we pishiqedem mujahit Abdureup mexsum” (282-bet), “Amérika Qoshma Shitatliri Pirézidénti Jurj Walker Bush Janaplirigha”(190-bet) “Sherqiy Türkistan(Uyghuristan) Milliy Qurultiyigha”(174-bet), “Milliy rehbirimiz Ehmet Igemberdining Siyasiy Hayati We Ijadiyiti Heqqide Qisqiche Bayan” (11-bet), “Weten Heqqide Qeside” (64-bet), “Xelqara Sherqiy Türkistan Milliy Merkizi Reyisi Hörmetlik M. Riza Bekin Janablirigha” (146-bet), “ “Sultan Mehmut Qeshqirining ´Sherqiy Türkistan Xelqining Musteqilliq Kürishi We Uning Kélichigi´ namliq kitabi Heqqide” (228-bet) “Uyghurlarning Xelqara Itippaq Reyisi Qehriman Ghujamberdige” (84-bet), “Qedirlik Dostum Sabit Abduraxman” (144-bet), “Ulugh alim Muratbeg Kérim Oghli Hemrayiw” (368-bet), we “Nazugum Fondi” ning reyisi Dilbirim Samsaquwaning Wapatigha” (178-bet) qatarliq eserler bar.
Kitabtiki asasliq eserlerning muellipi, Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Pirézidénti Ahmet Igemberdi resimi
“Sherqiy Türkistan We Milliy Musteqilliq” digen Kitap Türkiyediki “Sherqiy Türkistan Hemkarlliq jemiyiti” teripidin neshir qilinip kitabxanlar bilen yüz körüshti. Bu kitab 429 bet bolup, Kitabqa Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Prézidénti Ahmet Igemberdining bir qisim ilmiy we Edebiy eserliri, uning siyasiy hayati we ijadiyiti heqqidiki ilmiy mulahiziler, uning her türlük yighin we paaliyetlerde sözligen notuqliri, u yitekchilik qilghan paaliyetler heqqide her türlük metbuatlarda élan qilinghan bir qisim muhim xewerler, uning tarixiy qimmiti yoquri eslimiliri, Sherqiy Türkistan tarixidiki muhim xatire künlerde teshkilat yaki shexsiy namda élan qilghan bayanatlar, milliy herket sépimizdiki gholluq shexisler bilen yézishqan xet-chekliri, Gheriptiki démokirattik döletlerning yoquri derijilik rehberlirige élan qilghan ochuq xetliri qatarliq 100 parchidin artuq eser kirgüzülgen bolup, bu kitab arqiliq Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Xitay mustemlikisige chüshüp qalghan 60 yildin bériqi weten ichi we siritidiki milliy herkitimizning alahiyidiliki, tereqqiyat jeryani, bésip ötken egri toqay, japaliq we aghriq azabigha tolghan kartinisini köriwalghili bolidu.
Kitapbqa kirgüzülgen maqalalerning ichide “Dölet erbabi we pishiqedem mujahit Abdureup mexsum” (282-bet), “Amérika Qoshma Shitatliri Pirézidénti Jurj Walker Bush Janaplirigha”(190-bet) “Sherqiy Türkistan(Uyghuristan) Milliy Qurultiyigha”(174-bet), “Milliy rehbirimiz Ehmet Igemberdining Siyasiy Hayati We Ijadiyiti Heqqide Qisqiche Bayan” (11-bet), “Weten Heqqide Qeside” (64-bet), “Xelqara Sherqiy Türkistan Milliy Merkizi Reyisi Hörmetlik M. Riza Bekin Janablirigha” (146-bet), “ “Sultan Mehmut Qeshqirining ´Sherqiy Türkistan Xelqining Musteqilliq Kürishi We Uning Kélichigi´ namliq kitabi Heqqide” (228-bet) “Uyghurlarning Xelqara Itippaq Reyisi Qehriman Ghujamberdige” (84-bet), “Qedirlik Dostum Sabit Abduraxman” (144-bet), “Ulugh alim Muratbeg Kérim Oghli Hemrayiw” (368-bet), we “Nazugum Fondi” ning reyisi Dilbirim Samsaquwaning Wapatigha” (178-bet) qatarliq eserler bar.
Bu Kitabni Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümiti Medeniyet we Teshwiqat ministérligi neshirge teyyarlighan bolup, bu arqiliq Weten asminini qarangghuluq we zulmet qaplighan 60 yildin béri Xitay tajawuzchilliri dölet térorini ishqa sélip, erkinlik we hürriyet üchün küresh qiliwatqan Sherqiy Türkistan xelqige qaritilghan milliy zulumni barghanche éghirlashturup bériwatqan bolsimu, batur, eqil parasetlik Sherqiy Türkistan xelqining heq-adalet we milliy musteqilliq yolidin hergiz waz kechmeydighanliqini, kéyinki ewlatlargha tarixiy riyalliq asasida yarqin körsütüp bérishni asasiy meqset qilidu.
Kitabqa ihtiyajliq bolghan shexis we orunlarning Muripasa Mah. 10. Sokak No: 11/ A Zeytinburnu-Istanbul- diki “Dogu Türkistan Dayanisma Dernegi” bilen alaqilishishini ümid qilimiz .
Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümiti Medeniyet we Teshwiqat Ménistirliki
06.02.2010 Istanbul/Türkiye
06.02.2010 Istanbul/Türkiye
Friday, February 05, 2010
Keshmir Mesilisi We Uyghur Éli
Muxbirimiz erkin tarim
2010-02-04
Keshmir, hindistan, pakistan, uyghur diyari we afghanistan otturisigha jaylashqan bolup, jughrapiyilik orni intayin yuqiri istratégiyilik ehmiyetke ige hésablinidu. Keshmir öz nöwitide yene tengdashsiz tebiiy güzelliki bilen "dunyaning jenniti" dep atalsa, hindistanning shimaligha we asiyaning del otturisigha jaylashqanliqi yüzisidin, "asiyaning qelbi", depmu atilidu.
Tarixiy menbelerde körsitilishiche, keshmir, miladining deslepki esirliridin bashlapla izchil türde türkiy qowmlarni özige jelp qilip kelgen bolup, miladining deslepki esirliride kushan impératorluqining kontrolluqigha ötken bolsa, 3 esirde kushan impératorluqini meghlup qilghan aq hunlar keshmirning hakimiyitini öz ilkige alghan we uzun muddet hökümranliqini dawamlashturghan idi. Aq hunlar impériyisi kök türkler bilen sasaniylar teripidin meghlup qilinghandin kéyin keshmir taki 10 esirge qeder hindi maharajilirining bashqurishigha ötken.
Shuningdin kéyin islam dinining keng kölemde omumlishishigha egiship, musulman türkler hindi maharajilirining esker sépige maashliq esker süpitide suqunup kirgen we musulman türk eskerler ichidiki shah mirza isimlik bir qomandan qisqa muddet ichide keshmirdiki nopuzini kücheytip, 1339 - Yili rayonda öz aldigha ayrim islam döliti qurup chiqqan. Uning qurghan keshmir sultanliqi taki 1589 yiligha qeder dawam qilghan.
Kéyinki chaghda babur shah rayonning hökümranliqini qolgha chüshürüp, keshmir sultanliqigha xatime bergen. Taki 17 - Esirge qeder babur xandanliqining hökümranliqigha tewe bolup kelgen keshmir 1739 - Yili, déhli hökümrani nadir shah afsharning talan taraj qilishigha duch kelgendin kéyin merkizi hökümet bilen bolghan alaqisi üzüp tashlanghan.
Aridin uzaq ötmeyla bu rayon afghanistan padishahi ehmed shah abdalining hökümranliqigha ötken. 1819 - Yili, lahorni merkizi hökümet qilghan sixlar keshmirning hökümranliqini qolgha chüshürgen bolup, sixlar 1846 - Yili, engiliye armiyisi teripidin meghlup qilinghandin kéyin keshmir engliyining mustemlikisige aylanghan. 1846 - Yili, 16 martta engiliye hökümiti gulab sing isimlik bir hindi maharaja bilen kélishim tüzüp, keshmirni pütün qanuniy heq hoquqliri bilen qoshup, 7.5 Milyon rupiyige sétip bergen. Shuning bilen nopusining asasliq köp qismi musulmanlardin terkip tapqan keshmir 1947 - Yiligha qeder mezkur maharaja xandanliqining hökümranliqida bolup kelgen .
1947 - Yili, engiliye öz wedisini ishqa ashurup, hindistandiki mustemlikisidin waz kechti. Azadliq bayannamisining rohi boyiche hindistan we pakistandin ibaret ikki dölet meydangha keldi. Bu ikki dölet otturisida qalghan keshmirde qandaq özgirishler boldi? keshmirning xitay terepte qalghan qismigha uyghurlarni qandaq orunlashturdi? tarixta uyghurlarmu höküm sürgen keshmir mesilisining uyghur mesilisige bolghan tesiri néme? uzun yil pakistanda oqughan, tetqiqatchi azadjan bughraxan ependi bu bir qatar mesililer heqqide öz köz qarashlirini otturigha qoydi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/keshmir-uyghur-diyari-02042010194150.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz erkin tarim
2010-02-04
Keshmir, hindistan, pakistan, uyghur diyari we afghanistan otturisigha jaylashqan bolup, jughrapiyilik orni intayin yuqiri istratégiyilik ehmiyetke ige hésablinidu. Keshmir öz nöwitide yene tengdashsiz tebiiy güzelliki bilen "dunyaning jenniti" dep atalsa, hindistanning shimaligha we asiyaning del otturisigha jaylashqanliqi yüzisidin, "asiyaning qelbi", depmu atilidu.
Tarixiy menbelerde körsitilishiche, keshmir, miladining deslepki esirliridin bashlapla izchil türde türkiy qowmlarni özige jelp qilip kelgen bolup, miladining deslepki esirliride kushan impératorluqining kontrolluqigha ötken bolsa, 3 esirde kushan impératorluqini meghlup qilghan aq hunlar keshmirning hakimiyitini öz ilkige alghan we uzun muddet hökümranliqini dawamlashturghan idi. Aq hunlar impériyisi kök türkler bilen sasaniylar teripidin meghlup qilinghandin kéyin keshmir taki 10 esirge qeder hindi maharajilirining bashqurishigha ötken.
Shuningdin kéyin islam dinining keng kölemde omumlishishigha egiship, musulman türkler hindi maharajilirining esker sépige maashliq esker süpitide suqunup kirgen we musulman türk eskerler ichidiki shah mirza isimlik bir qomandan qisqa muddet ichide keshmirdiki nopuzini kücheytip, 1339 - Yili rayonda öz aldigha ayrim islam döliti qurup chiqqan. Uning qurghan keshmir sultanliqi taki 1589 yiligha qeder dawam qilghan.
Kéyinki chaghda babur shah rayonning hökümranliqini qolgha chüshürüp, keshmir sultanliqigha xatime bergen. Taki 17 - Esirge qeder babur xandanliqining hökümranliqigha tewe bolup kelgen keshmir 1739 - Yili, déhli hökümrani nadir shah afsharning talan taraj qilishigha duch kelgendin kéyin merkizi hökümet bilen bolghan alaqisi üzüp tashlanghan.
Aridin uzaq ötmeyla bu rayon afghanistan padishahi ehmed shah abdalining hökümranliqigha ötken. 1819 - Yili, lahorni merkizi hökümet qilghan sixlar keshmirning hökümranliqini qolgha chüshürgen bolup, sixlar 1846 - Yili, engiliye armiyisi teripidin meghlup qilinghandin kéyin keshmir engliyining mustemlikisige aylanghan. 1846 - Yili, 16 martta engiliye hökümiti gulab sing isimlik bir hindi maharaja bilen kélishim tüzüp, keshmirni pütün qanuniy heq hoquqliri bilen qoshup, 7.5 Milyon rupiyige sétip bergen. Shuning bilen nopusining asasliq köp qismi musulmanlardin terkip tapqan keshmir 1947 - Yiligha qeder mezkur maharaja xandanliqining hökümranliqida bolup kelgen .
1947 - Yili, engiliye öz wedisini ishqa ashurup, hindistandiki mustemlikisidin waz kechti. Azadliq bayannamisining rohi boyiche hindistan we pakistandin ibaret ikki dölet meydangha keldi. Bu ikki dölet otturisida qalghan keshmirde qandaq özgirishler boldi? keshmirning xitay terepte qalghan qismigha uyghurlarni qandaq orunlashturdi? tarixta uyghurlarmu höküm sürgen keshmir mesilisining uyghur mesilisige bolghan tesiri néme? uzun yil pakistanda oqughan, tetqiqatchi azadjan bughraxan ependi bu bir qatar mesililer heqqide öz köz qarashlirini otturigha qoydi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/keshmir-uyghur-diyari-02042010194150.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Xitayning Naraziliqi Dalay Lamaning Amérika Ziyaritini Tosup Qalalmidi
Muxbirimiz Eqide
2010-02-03
Xitay, amérika prézidénti barak obamaning dalay lama bilen körüshüshge qattiq naraziliq bildürgen bolsimu, emma aqsarayning bayanatchisi seyshenbe küni, amérika prézidénti barak obamaning, tibetning diniy dahisi dalay lama bilen uchrishish pilanining özgermeydighanliqini bildürdi.
Xitay tashqi ishlar ministirliqining bayanatchisi ma jawshü muxbirlarni kütiwilish yighinida, amérika dölet rehberlirining her qandaq salahiyet we her qandaq bir shekilde dalay lama bilen munasiwet baghlishigha, xitay terepning ochuq we qetiy halda naraziliq bildüridighanliqini éytip mundaq dégen" :ötken yili 11 - Ayda prézidént obama xitayni ziyaret qilghan waqitta, ikki dölet rehberliri tibet mesilisi toghrisida mexsus söhbet élip barghan shuningdek junggo terep rehbiri, her qandaq bir dölet rehbiri yaki hökümet xadimliri dalay lama bilen uchrashqanda meydani éniq bolushi, amérika tibet bölgünchilirining, amérika tupriqida junggogha qarshi bölgünchilik paaliyetliri élip bérishigha ruxset qilmasliqi, bolupmu amérikining tibet mesilisini sezgür bir mesile qatarida salmaqliq bilen bir terep qilip, xitay bilen amérika munasiwitige ziyan élip kélishining aldini élishi kérek".
Xitay tashqi ishlar bayanatchisining sözliridin kéyin, aqsarayning bayanatchisi bill burtun muxbirlarning soallirigha jawab qayturup, prézidént obamaning ötken yili xitayni ziyaret qilghanda xitay rehberlirige özining dalay lama bilen körüshidighanliqini éniq sherhiligenlikini, obamaning eslidiki bu qarining hergiz özgermigenlikini bildürgen.
Fransiye agéntliqi bayanatchi burtunning sözini neqil keltürüp mundaq deydu: "dalay lama xelqarada hörmetke sazawer bolup kéliwatqan diniy we medeniyet dahiy, prézidént obama del dalay lamaning shu xil salahiyetliri yüzisidin uning bilen körüshidu."
Emma xewerde, obamaning dalay lama bilen uchrishidighan küni heqqide éniq melumat bérilmigen bolup, aqsarayning bayanatchisi burtun peqet pat arida mezkür uchrishishning kün tertipini élan qilidighanliqini bildürgen.
Fransiye agéntliqi yene, dalay lamaning wekilliridin lodi geri we kélsang gyaltsénlarning sözini neqil keltürüp, dalay lamaning mushu ayning axiriliri amérikida élip baridighan 10 künlük ziyaritide kaliforniye we florida shitatlirida nutuq sözleydighanliqini, 17 - We 18 - Féwral künliri amérikining paytexti washingtonda ikki kün ziyarette bolushni pilan qiliwatqanliqini tekitligen.
Amérika terep, teywenge qoral sétip bérish pilanini ashkarilighan haman, xitay tashqi ishlar bayanatchisi ma jawshü derhal inkas bildürüp, amérikining sözde we herikette ikki dölet munasiwitige ziyan yetküzgenlikini jakarlidi we xitayning organ metbuatliridin hésablanghan "xelq géziti" we "yer shari waqit géziti" de xitay mütexessislirining, junggoning bu qétim öz ghururini qoghdashta ching turghanliqi, dalay lamagha oxshash döletning birlikini parchilashqa urunghan bölgünchilerge zerbe bérishte, meyli qandaq küchlük dölet bolushidin qetiy nezer, uninggha qetiy qarshiliq bildürüshi kérekliki toghrisidiki maqaliliri nahayiti köp élan qilindi.
Gerche dalay lama tibet yashliridin "tibet mesilisi" de tinchliq yoli bilen paaliyet élip bérishni, xitay hökümitidin bolsa öz xelqige "aliy aptonumiye" bérishni telep qiliwatqan bolsimu, izchil türde xitayning bölgünchi we térrorchi qalpaqliri bilen eyiblinip kelmekte. Xitay yene, nobil tinchliq mukapatigha érishken, diniy we medeniyet dahisi bolghan dalay lamaning her qandaq bir dölette élip bériwatqan ziyaritige izchil türde qarshiliq bildürüp kelmekte.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/xitay-dalay-obama-02032010192313.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz Eqide
2010-02-03
Xitay, amérika prézidénti barak obamaning dalay lama bilen körüshüshge qattiq naraziliq bildürgen bolsimu, emma aqsarayning bayanatchisi seyshenbe küni, amérika prézidénti barak obamaning, tibetning diniy dahisi dalay lama bilen uchrishish pilanining özgermeydighanliqini bildürdi.
Xitay tashqi ishlar ministirliqining bayanatchisi ma jawshü muxbirlarni kütiwilish yighinida, amérika dölet rehberlirining her qandaq salahiyet we her qandaq bir shekilde dalay lama bilen munasiwet baghlishigha, xitay terepning ochuq we qetiy halda naraziliq bildüridighanliqini éytip mundaq dégen" :ötken yili 11 - Ayda prézidént obama xitayni ziyaret qilghan waqitta, ikki dölet rehberliri tibet mesilisi toghrisida mexsus söhbet élip barghan shuningdek junggo terep rehbiri, her qandaq bir dölet rehbiri yaki hökümet xadimliri dalay lama bilen uchrashqanda meydani éniq bolushi, amérika tibet bölgünchilirining, amérika tupriqida junggogha qarshi bölgünchilik paaliyetliri élip bérishigha ruxset qilmasliqi, bolupmu amérikining tibet mesilisini sezgür bir mesile qatarida salmaqliq bilen bir terep qilip, xitay bilen amérika munasiwitige ziyan élip kélishining aldini élishi kérek".
Xitay tashqi ishlar bayanatchisining sözliridin kéyin, aqsarayning bayanatchisi bill burtun muxbirlarning soallirigha jawab qayturup, prézidént obamaning ötken yili xitayni ziyaret qilghanda xitay rehberlirige özining dalay lama bilen körüshidighanliqini éniq sherhiligenlikini, obamaning eslidiki bu qarining hergiz özgermigenlikini bildürgen.
Fransiye agéntliqi bayanatchi burtunning sözini neqil keltürüp mundaq deydu: "dalay lama xelqarada hörmetke sazawer bolup kéliwatqan diniy we medeniyet dahiy, prézidént obama del dalay lamaning shu xil salahiyetliri yüzisidin uning bilen körüshidu."
Emma xewerde, obamaning dalay lama bilen uchrishidighan küni heqqide éniq melumat bérilmigen bolup, aqsarayning bayanatchisi burtun peqet pat arida mezkür uchrishishning kün tertipini élan qilidighanliqini bildürgen.
Fransiye agéntliqi yene, dalay lamaning wekilliridin lodi geri we kélsang gyaltsénlarning sözini neqil keltürüp, dalay lamaning mushu ayning axiriliri amérikida élip baridighan 10 künlük ziyaritide kaliforniye we florida shitatlirida nutuq sözleydighanliqini, 17 - We 18 - Féwral künliri amérikining paytexti washingtonda ikki kün ziyarette bolushni pilan qiliwatqanliqini tekitligen.
Amérika terep, teywenge qoral sétip bérish pilanini ashkarilighan haman, xitay tashqi ishlar bayanatchisi ma jawshü derhal inkas bildürüp, amérikining sözde we herikette ikki dölet munasiwitige ziyan yetküzgenlikini jakarlidi we xitayning organ metbuatliridin hésablanghan "xelq géziti" we "yer shari waqit géziti" de xitay mütexessislirining, junggoning bu qétim öz ghururini qoghdashta ching turghanliqi, dalay lamagha oxshash döletning birlikini parchilashqa urunghan bölgünchilerge zerbe bérishte, meyli qandaq küchlük dölet bolushidin qetiy nezer, uninggha qetiy qarshiliq bildürüshi kérekliki toghrisidiki maqaliliri nahayiti köp élan qilindi.
Gerche dalay lama tibet yashliridin "tibet mesilisi" de tinchliq yoli bilen paaliyet élip bérishni, xitay hökümitidin bolsa öz xelqige "aliy aptonumiye" bérishni telep qiliwatqan bolsimu, izchil türde xitayning bölgünchi we térrorchi qalpaqliri bilen eyiblinip kelmekte. Xitay yene, nobil tinchliq mukapatigha érishken, diniy we medeniyet dahisi bolghan dalay lamaning her qandaq bir dölette élip bériwatqan ziyaritige izchil türde qarshiliq bildürüp kelmekte.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/xitay-dalay-obama-02032010192313.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Bir Uyghur Mehbusning Ürümchidiki 4 - Türmining Qurulmisi We Mehbuslar Hayati Heqqide Éytqanliri
Muxbirimiz Shohret Hoshur
2010-02-03
Hörmetlik oqurmenler, birleshken döletler teshkilatining mehbuslar hoquqigha ait shertnamiliride mehbuslarni éghir emgekke sélishqa bolmaydighanliqi, eger emgekke sélinsa, emgek miqdarining mehbuslarning salametliki, dem élishi , öginish we köngül échish paaliyetlirige dexli yetküzmigidek ölchemde orunlashturulushi kérekliki we hetta mehbuslargha muwapiq miqdarda ish heqqi bérilishi kérekliki belgilengen.
Emma hazir, uyghur rayonidiki türmilerde uyghur mehbuslarning bu hoquqliri pütünley depsende qiliniwatqanliqi melum bolmaqta.
Bir qanche yilning aldida ürümchidiki aptonom rayonluq 4 - Türmide 8 yilliq jaza mudditini tamamlighan, nöwette yawropada yashawatqan bir uyghur mezkur türmidiki mehbuslarning hayati heqqide radiomizgha melumat berdi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/urumqi-4-turmisi-heqqide-02032010192319.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz Shohret Hoshur
2010-02-03
Hörmetlik oqurmenler, birleshken döletler teshkilatining mehbuslar hoquqigha ait shertnamiliride mehbuslarni éghir emgekke sélishqa bolmaydighanliqi, eger emgekke sélinsa, emgek miqdarining mehbuslarning salametliki, dem élishi , öginish we köngül échish paaliyetlirige dexli yetküzmigidek ölchemde orunlashturulushi kérekliki we hetta mehbuslargha muwapiq miqdarda ish heqqi bérilishi kérekliki belgilengen.
Emma hazir, uyghur rayonidiki türmilerde uyghur mehbuslarning bu hoquqliri pütünley depsende qiliniwatqanliqi melum bolmaqta.
Bir qanche yilning aldida ürümchidiki aptonom rayonluq 4 - Türmide 8 yilliq jaza mudditini tamamlighan, nöwette yawropada yashawatqan bir uyghur mezkur türmidiki mehbuslarning hayati heqqide radiomizgha melumat berdi.
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/urumqi-4-turmisi-heqqide-02032010192319.html/story_main?encoding=latin
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.
'5 - Iyul Weqesi'ge Qatnashqan Gülzar Xanim Özining Weqe Jeryanida Körgenlirini Anglatti
Muxbirimiz Erkin
2010-02-03
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
Muxbirimiz Erkin
2010-02-03
2009 - Yili ürümchide "5 - Iyul weqesi" yüz bérip, etisi we kéyinki künlerde ürümchide yüz bergen hadisiler asasen kishilerge melum. Lékin 5 - Iyul küni namayish yüz bérip, shu küni axshimi we kéchisi yüz bergen hadisiler yenila kishilerge sir bolup kéliwatqan bir mesilidur.
Youtube.com Din élindi.
Süret, 7 - Iyul ayallar namayishi jeryanida özining tutulup kétishi hetta ölüp kétish éhtimalliqi bar bolghan sharaitta xitay qoralliq saqchiliridin eymenmestin, ulargha öz nepritini ipadilewatqan uyghur qizining körünüshliridin biri.
Yéqindin béri weqege qatnashqan yaki weqeni öz közi bilen körgen bezi kishiler türlük yollar bilen chetelge chiqip, 5 - Iyul kéchisi yüz bergen hadisilerni ashkarilimaqta.
Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki söhbitimizning tepsilatini anglaysiler.
Subscribe to:
Posts (Atom)
FREE UYGHURISTAN!
SYMBOL OF UYGHUR PEOPLE
